MCK od ponad dekady bada kłopotliwe dziedzictwo III Rzeszy, obecne w krajobrazie okupowanych europejskich miast, ze szczególnym uwzględnieniem Polski.
W 2018 roku MCK zorganizowało konferencję pt. „Kłopotliwe dziedzictwo Trzeciej Rzeszy w Polsce”, podczas której niemieccy i polscy badacze dyskutowali o współczesnym stosunku do dziedzictwa nienawiści i jego interpretacji. Zwieńczeniem konferencji była publikacja pod tym samym tytułem.
W 2022 roku w Galerii MCK odbyła się wystawa „Niechciana stołeczność. Architektura i urbanistyka Krakowa w czasie okupacji niemieckiej 1939–1945”, będąca próbą spojrzenia na eksperyment, któremu został poddany Kraków, niemający w skomplikowanej historii Europy Środkowej precedensu.
MCK należy do nieformalnej sieci polskich i niemieckich placówek badawczych, które uczestniczą w spotkaniach na temat architektury i urbanistyki na terenach Europy Wschodniej okupowanych przez III Rzeszę celem stworzenia przestrzeni do dyskusji nt. dziedzictwa kłopotliwego.
Tegorocznym wydarzeniem były warsztaty zorganizowane w MCK we współpracy z Niemieckim Instytutem Historycznym w Warszawie oraz przy wsparciu Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej w czerwcu pt. „Nazistowska urbanistyka, architektura i ich media obrazowe w okupowanej przez Niemcy Polsce i innych krajach Europy Środkowej”. Była to próbą zrozumienia, jak architektura i urbanistyka służyły projektowaniu okupowanej rzeczywistości oraz jak dziś odpowiedzialnie opowiadać o śladach przemocy zapisanych w przestrzeni.
Eksperci i ekspertki z kilku krajów Europy rozmawiali w MCK o tym, jak fotografie, mapy i obrazy tworzone podczas okupacji w okresie II wojny światowej wspierały konstruowanie i brały czynny udział w germanizacji podporządkowanych miast i jak dziś interpretować takie materiały.
W obiektywie badań znajduje się również chronologia wydarzeń powojennych, interesują nas refleksje na temat ponownego wykorzystania nazistowskich materiałów lub tworzenia na ich bazie nowych w badaniach historycznych i ekspozycjach muzealnych.
W tym roku rozpoczęliśmy negocjacje na temat nowego projektu wystawienniczego we współpracy z partnerem w Niemczech by pokazać wystawę „Niechciana stołeczność. Architektura i urbanistyka Krakowa w czasie okupacji niemieckiej 1939–1945” w nowej odsłonie w Niemczech.
Publikacje
Kłopotliwe dziedzictwo? Architektura Trzeciej Rzeszy w Polsce