Skip to content Search engine

Lviv, 24th June 1937.City, architecture, modernism

For Lviv, the years of the Second Polish Republic opened new opportunities for growth which were earnestly seized, as showed by the urban planning and architectural solutions of the day. Thanks to Ignacy Drexler, plans for the urban development of Great Lviv (the Great Lviv Project) were created as early as 1920, based on which the city, which reached the population level of 300,000 in 1939, kept expanding. The Lviv architectural milieu left an abundant legacy of finished projects: from private villas and tenements, to public buildings, to new park layouts, sports facilities or the seat of Radio Lviv.

24 June 1937 was an ordinary day in Lviv, with a thousand events. The majority of them have been forgotten by now. Yet a glance back from today’s perspective on that and other days proves that Lviv lived and breathed modernity. The “Gazeta Lwowska” brought reports on the staging of The Lady in White at Teatr Wielki and over a dozen different films showings in cinemas. Radio Lviv broadcast Wilhelm Raort’s commentary promoting the fashion for hiking trips, and a lecture by Józefa Vogel on innovative archaeological examinations at Biskupin. As part of a seminar in mathematics at Lviv University, Dr Stanisław Ulam presented a report from a study tour to the United States (he would go and settle there in 1939 to become a leading founder of research into nuclear energy in America).

Lata II Rzeczypospolitej przyniosły Lwowowi nowe możliwości rozwojowe, o czym najlepiej świadczą pochodzące z tamtych lat rozwiązania urbanistyczne i architektura. Dzięki Ignacemu Drexlerowi już w 1920 roku powstały plany rozwoju urbanistycznego Wielkiego Lwowa, według których rozbudowywano miasto liczące w 1939 roku 330 tysięcy mieszkańców. Lwowskie środowisko architektoniczne pozostawiło wiele wybitnych realizacji: od prywatnych willi i kamienic, przez gmachy użyteczności publicznej, po nowe założenia parkowe, tereny sportowe czy siedzibę lwowskiego radia. Trwały ślad w tkance miasta zaznaczył święcący wówczas triumfy modernizm.

Ale nie tylko dzięki architekturze Lwów stał się ważnym ośrodkiem ówczesnej kultury. Działała tu awangardowa grupa surrealistów Artes, wybitni fotograficy, projektanci plakatów, twórcy lwowskiej szkoły matematycznej, środowiska uniwersyteckie i politechniczne czy znani w całym kraju filmowcy i radiowcy. Symbolem nowoczesności Lwowa były także Targi Wschodnie, stanowiące o prestiżu miasta jako centrum gospodarczego o międzynarodowym znaczeniu.

Na wystawie pokazaliśmy modele ważniejszych gmachów modernistycznych Lwowa oraz oryginalne projekty architektoniczne z polskich kolekcji (zbiory Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Architektury we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Regionalnego w Stalowej Woli, Biblioteki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie, Biblioteki Narodowej w Warszawie, Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Archiwum Polskiej Prowincji Zgromadzenia Księży Misjonarzy w Krakowie oraz sześciu kolekcji prywatnych).

Zaprezentowaliśmy prace zarówno zwolenników form historyzujących, takich jak Jan Bagieński i Wawrzyniec Dayczak oraz wpisujących się w nurt modernizmu absolwentów Politechniki Lwowskiej, takich jak Władysław Derdacki, Witold Minkiewicz, Andrzej Frydecki, Leopold Karasiński, Ferdynand Kassler, Salomon Keil, Jakób Menker, Stefan Porębowicz, Roman Hrycaj, Jewhen Nagirnyj, Tadeusz Teodorowicz-Todorowski, Zbigniew Wardzała i Tadeusz Wróbel. Uzupełnieniem ekspozycji były pamiątki po środowisku artystycznym i życiu codziennym Lwowa tamtych lat.

Wystawa po raz pierwszy została pokazana w Muzeum Architektury we Wrocławiu w ramach Europejskiej Stolicy Kultury 2016. Na potrzeby pokazu w MCK została zmodyfikowana i poszerzona o dodatkowe działy i eksponaty.

Architekturze międzywojennego Lwowa poświęciliśmy wydany w 2020 roku album Lwów nowoczesny.

Curatorial team
prof. dr hab. Andrzej Szczerski
Kurator wystawy
dr Żanna Komar
Kuratorka Międzynarodowego Centrum Kultury

Photo report

Return to the top