Na wystawie zaprezentowaliśmy kilkadziesiąt fotografii autorstwa Jakuba Szymczuka wykonanych w czasie kijowskiego Majdanu – największego wstrząsu w Europie od czasu upadku muru berlińskiego i wydarzenia, które zdeterminowało stateczne zerwanie społeczeństwa ukraińskiego z postsowiecką dominacją Rosji. Znalazła się wśród nich wielokrotnie nagradzana, przejmująca fotografia wykonana 20 lutego 2014 roku w czasie tzw. Czarnego Czwartku – kulminacji brutalnego ataku milicjantów i oddziałów specjalnych na demonstrantów.

Jak powiedział sam autor, jego zdjęcia były próbą opowiedzenia „o bohaterstwie protestujących, o zwycięstwie przepełnionym goryczą, a także o świadomości, że prawdziwa walka jest przed nimi”. Trudno o bardziej wymowny komentarz w kontekście późniejszych wydarzeń w Ukrainie.

Zdjęcia pokazane na wystawie powstały w ostatniej, najbardziej tragicznej fazie protestów, jakie przetoczyły się przez kijowski plac Niepodległości w czasie ruchu Euromajdanu. Ilustrują napięcie na ulicach miasta, kiedy trwały jeszcze rozmowy, przerwane wkrótce potem bezwzględną akcją służb, kiedy to władza zdecydowała się siłą stłumić trwające już trzy miesiące protesty. Słynna, reprodukowana przez media na całym świecie fotografia wykonana 20 lutego przedstawiała młodego ochotnika Anatolija Żałowagę zastrzelonego przez snajpera oraz próbującego go ratować Olega Packana. Otrzymała ona wyróżnienie „Zdjęcia roku”, „Zdjęcia dekady” oraz „Zdjęcia XX-lecia” Grand Press Photo.

Wystawa stanowiła zapis godnych najwyższego podziwu zmagań społeczeństwa walczącego o wolność i prawo wyboru niepodległego państwa ukraińskiego do własnej przyszłości. Ruch Euromajdanu stanowił kluczowy moment w procesie kulturowej emancypacji Ukrainy i jej wyjścia z rosyjskiej strefy wpływów. Bez względu na późniejsze, jeszcze bardziej tragiczne wydarzenia, proces ten dokonał się właśnie w czasie tych chłodnych dni na ulicach Kijowa – a autor wystawy w MCK towarzyszył mu w przełomowych chwilach.

Jakub Szymczuk (1985) jest fotoreporterem, absolwentem Wydziału Sztuki Mediów ASP w Warszawie. Pracował m.in. w Polska The Times, był oficjalnym fotografem Prezydenta RP. Indywidualne wystawy jego prac odbyły się m.in. w Parlamencie Europejskim w Brukseli, a także w ukraińskich miastach: Lwowie, Samborze, Tarnopolu i Łucku.

Wystawę przygotowaliśmy we współpracy z „Gościem Niedzielnym”.