If the existence and survival of Hungary can be regarded as a miracle, then Hungarians for centuries have been winners in defeats; to quote the words of Tibor Déry, pronounced after the crushed revolution of 1956: “What is Hungarianness? A joke made by dancing on disasters.”
In this fascinating collage of historical essay, a biographical essays about heroes and victims, geniuses and frauds, victors and traitors, and numerous stories and anecdotes, Paul Lendvai presents the vicissitudes of Hungarians in the country and abroad. It is a grand panorama free from taboos and prejudices, an impassioned appeal for tolerance and mutual understanding and a warning against crude isolationism and a sense of nationalist mission.
Translated into Polish by Adam Krzemiński and Bartosz Nowacki
Content
Do polskich czytelników i czytelniczek
Od tłumaczy
Wprowadzenie
„Pogańscy barbarzyńcy” biorą szturmem Europę. Świadectwa z Sankt Gallen
Zajęcie ojczyzny czy podbój? Kwestia węgierskiej tożsamości
Od najazdów Madziarów do chrześcijańskiego królestwa Arpadów
Zmagania o ciągłość i wolność
Najazd Mongołów w 1241 roku i jego konsekwencje
Węgry jako mocarstwo pod rządami obcych królów
Epoka bohaterstwa Hunyadych w kontekście zagrożenia tureckiego
Długa droga ku katastrofie pod Mohaczem
Katastrofalny bilans panowania tureckiego
Siedmiogród jako ostoja węgierskiej państwowości
Gábor Bethlen – wasal, patriota i Europejczyk
Zrínyi czy Zrinski? Bohater dwóch narodów
Thököly – przywódca kuruców: poszukiwacz przygód czy zdrajca?
Walka wyzwoleńcza Franciszka II Rakoczego z Habsburgami
Mit i historiografia. Idol mimo zmiany epok
Węgry w cieniu monarchii habsburskiej
Walka z „królem w kapeluszu”
Opat Martinovics i spisek jakobinów. Tajny agent jako męczennik rewolucji
Hrabia István Szechenyi i „era reform”. Wzlot i upadek „Wielkich Węgier”
Lajos Kossuth i Sándor Petőfi. Symbole rewolucji 1848 roku
Zwycięstwa, klęska i załamanie. Przegrana w 1849 roku walka wyzwoleńcza
Bohater Kossuth kontra „Judasz” Görgey. „Dobro” i „zło” w mitologii ofiary
Kim był kapitan Gusiew? Rosyjski bojownik o wolność między Mińskiem a Budapesztem
Elżbieta, Andrássy i Bismarck. Droga do pojednania między Austrią a Węgrami
Zwycięstwo w klęsce. Ugoda i jej następstwa dla monarchii dualistycznej
Bezgraniczne zaślepienie. Węgierskie poczucie misji i narodowości
„Złoty wiek” tysiąclecia. Modernizacja i jej ciemne strony
„Węgierski Żyd czy żydowski Węgier?”. Niepowtarzalna symbioza arystokracji i Żydów
„Czy Węgry będą niemieckie czy madziarskie?”. Szczególna rola Niemców
Od wojny światowej do „dyktatury rozpaczy”. Czerwony hrabia i agent Lenina
Admirał na białym koniu. Trianon – wyrok śmierci dla władztwa Stefana
Awanturnicy, fałszerze pieniędzy, pretendenci do tronu. Węgry jako wichrzyciel w Kotlinie Panońskiej
Marszowym krokiem razem z Hitlerem: triumf i upadek. Od zagłady Żydów do rządów motłochu
Zwycięstwo w klęsce: od 1945 do 1990 roku
„Każdy jest Węgrem…”. Geniusze i artyści
Podziękowania
Najważniejsze daty węgierskiej historii
Nota bibliograficzna
Indeks osób
Indeks nazw geograficznych
Indeks rzeczowy
Spis map
Źródła ilustracji
O autorze