Czy Europa Środkowa jeszcze istnieje?
A jeśli tak, to komu jest potrzebna i jaka przyszłość przed nią?
Między Bałtykiem a Adriatykiem, Dunajem a Dnieprem trwa ciche przesilenie:
dawne języki opisu wyczerpały się, odwołania do Kundery przestają objaśniać nam świat, a nowych wielkich narracji nie widać. Region, który jeszcze niedawno łączyły gospodarka i kultura, dziś dryfuje między sprzecznymi wektorami: politycznymi, energetycznymi, tożsamościowymi.
Rozdzierają go odmienne opowieści i ambicje. Czy Europa Środkowa wciąż jest wspólnotą doświadczenia, czy już tylko geograficznym skrótem, wydmuszką, terminem z zakresu „meteorologii”, jak pisał Peter Handke?
Do wspólnego poszukiwania odpowiedzi oraz nowego środka Europy zaprosiliśmy autorów i autorki od Bałtyku po Bałkany.
Z ich głosów wyłania się opowieść o potrzebie przynależności, ale także obraz możliwych przyszłości regionu coraz silniej określanego przez konflikty i napięcia. W tym numerze pytamy więc nie o to, czym Europa Środkowa była, lecz czym właśnie się staje: jakie opowieści krążą między jej miastami i granicami, jakie konflikty i wyobrażenia nadają jej kształt i jaka przyszłość zaczyna się z nich wyłaniać.
Spis treści
Od redakcji
Jacek Purchla, Na wschód od Zachodu. Kilka uwag
o fenomenie Europy Środkowej
Rein Raud, Autorefleksje z trzeciej strefy
Laurynas Vaičiūnas, Poza granicą lasu
Nelly Bekus, Przyszłość Europy Środkowej. Regionalna
semantyka porządku liberalnego
Basil Kerski, Pożegnanie z nostalgią. Jak
przestrzeń dawnych traum staje
się nowym sercem kontynentu
Felix Ackermann, Post-Europa Środkowa
Tomasz Markiewka, Przestrzeń wzajemnej uwagi
Karolina Ćwiek-Rogalska, Europa Środkowa w trzech obrazach
Ziemowit Szczerek, Trzeba być ślepym, by nie
widzieć Europy Środkowej
Andrij Lubka, Europa w poszukiwaniu własnego centrum
Magda Vášáryová, Próżne były nasze nadzieje – los
Europy Środkowej się powtarza
Sebastian Schaffer, Świat jutra.
Wizje z Europy Środkowej
Monika Herceg, Europa Środkowa – nowe
sąsiedztwo, pogranicze
Paulina Małochleb, Przeciw historii kompensacyjnej
Wojciech Stanisławski, Zoja w brązowych rajstopach