Na wystawie zaprezentowaliśmy dziewięćdziesiąt fotografii Justyny Mielnikiewicz dokumentujących życie codzienne w Ukrainie w latach 2014–2019 oraz w pierwszych miesiącach pełnoskalowej inwazji rosyjskiej w 2022 roku. Autorka zajrzała w nich za kulisy wydarzeń znanych z nagłówków gazet, przybliżając historie zwykłych żołnierzy i ich rodzin, a także cywili, którzy mierzą się z konsekwencjami wojny. Ich opowieści, spisane przez Mielnikiewicz, stanowiły równie ważną część wystawy, co fotografie.

To była wystawa, na której nie zobaczyliśmy scen walki ani rannych żołnierzy. Reporterskie fotografie Mielnikiewicz zaprezentowane w MCK nie goniły za sensacją, ale były wyrazem wyjątkowej wrażliwości autorki, która czuje się odpowiedzialna za powierzone jej historie. Wszystkie zdjęcia i towarzyszące im opisy zostały umiejscowione w czasie i zlokalizowane na mapie Ukrainy. Ujęcia z bliska pozwoliły oglądającym na lepsze wczucie się w sytuację sportretowanych osób.

Autorka od wielu lat dokumentuje życie w rejonach objętych konfliktem, przede wszystkim tych znajdujących się na terenie byłego Związku Radzieckiego. Temat Ukrainy podjęła po raz pierwszy w 2008 roku, fotografując prorosyjskich Kozaków i proukraińskich Tatarów na Krymie. Po roku 2014 zrealizowała kilka mniejszych projektów, a w 2019 wydała album fotograficzny „Ukraine Runs Through It”. Opowiadała w nim o Majdanie i wojnie, która rozpoczęła się w 2014 roku, ale przede wszystkim o codzienności w ogarniętym walkami kraju.

Jej zdjęcia z 2022 roku udokumentowały pierwsze konsekwencje pełnoskalowej rosyjskiej agresji i stanowiły naturalną kontynuację próby zmierzenia się z historią i teraźniejszością Ukrainy. Wystawa była uzupełnieniem projektu „Ukraina. Wzajemne spojrzenia” prezentowanego w galerii MCK w okresie od 17 września 2021 do 16 stycznia 2022 r., w ramach którego poddaliśmy analizie „ukraińskie mity” i stereotypy w relacjach polsko-ukraińskich. Prezentacja wyróżniających się swoim humanistycznym etosem prac Mielnikiewicz stanowiła zarazem gest solidarności wobec doświadczającego dramatu wojny społeczeństwa ukraińskiego.

Od lewej: Łukasz Galusek, Agata Wąsowska-Pawlik, Justyna Mielnikiewicz, Wiaczesław Wojnarowski, Iryna Yaremchuk; fot. Paweł Mazur

Kuratorka wystawy

dr Monika Rydiger

Kuratorka Międzynarodowego Centrum Kultury

Kuratorka wystawy

dr Monika Rydiger

Kuratorka Międzynarodowego Centrum Kultury

Historyczka i krytyczka sztuki, kuratorka. Autorka i współautorka m.in. takich wystaw, jak: „Polowanie na awangardę. Zakazana sztuka w Trzeciej Rzeszy” (2011), „Pamięć. Rejestry i terytoria” (2013), „Makom. Dani Karavan. Esencja Miejsca” (2015), „Logika Lokalności. Norweski i polski współczesny design” (2016). Członkini polskiej sekcji AICA (Międzynarodowego Stowarzyszenia krytyków Sztuki), wiceprezeska Stowarzyszenia Historyków Sztuki Oddział Kraków. Autorka tekstów poświęconych sztuce nowoczesnej i współczesnej, ze szczególnym uwzględnieniem rzeźby i architektury.

Drukuj