26 maja 2026, godz. 18.00
Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie

Czy stolica może istnieć bez państwa? Historia Europy Środkowej pokazuje, że tak. W XIX wieku miasta takie jak Budapeszt, Praga, Zagrzeb, Lublana czy Bratysława – pozbawione politycznej suwerenności – stopniowo stawały się symbolicznymi centrami swoich narodów, wypracowując „program stołeczny”, który pozwolił im po 1918 roku przejąć rolę rzeczywistych stolic. Stołeczność opierały na wartościach kulturowych, symbolicznych i na „świadomości wielkiej przeszłości”, czyli na dziedzictwie.    

Punktem wyjścia do rozmowy będzie książka dr. Łukasza Galuska, która ukaże się w maju w Wydawnictwie MCK, poświęcona fenomenowi „wyobrażonej stolicy” – miasta jako formy istnienia narodu w warunkach braku własnego państwa. Autor analizuje relację między ośrodkami miejskimi a wspólnotą narodową, pokazując, jak poprzez architekturę, kulturę i przestrzeń miejską kształtowało się poczucie odrębności i dążenie do podmiotowości.

Podczas spotkania będzie można kupić książkę „Wyobrażone stolice. Miasta monarchii habsburskiej jako centra narodów 1815–1918” w cenie promocyjnej. W sprzedaży internetowej, w księgarni MCK, publikacja będzie dostępna od 29 maja 2026 r.

Książka „Wyobrażone stolice. Miasta monarchii habsburskiej jako centra narodów 1815–1918” to dwudziesty czwarty tom serii Biblioteka Europy Środka, pod redakcją prof. Jacka Purchli.

Uczestnicy spotkania:

Dr Łukasz Galusek – kurator, historyk architektury, menadżer kultury. Od 2025 roku dyrektor Muzeum Śląskiego. W latach 2018 – 2025 r. był zastępcą dyrektorki ds. programowych MCK. Specjalizuje się w kulturze, sztuce i architekturze Europy Środkowej. Autor ponad 150 publikacji poświęconych jej dziedzictwu, a szczególnie związkom pomiędzy przestrzenią, pamięcią i tożsamością oraz kwestiom edukacji kulturowej. Współautor i kurator wystaw przybliżających sztukę i dziedzictwo Słowenii, Polski, Ukrainy, Rumunii czy Chorwacji.

Prof. dr hab. Jacek Purchla — historyk, historyk sztuki i ekonomista, profesor zwyczajny nauk humanistycznych. Członek czynny Polskiej Akademii Umiejętności. Specjalista w zakresie dziedzictwa kulturowego oraz historii i rozwoju miast. Założyciel (1991) i wieloletni dyrektor (do 2018) Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie. Twórca serii wydawniczej Biblioteka Europy Środka oraz kwartalnika „Herito”, którego był redaktorem naczelnym do 2025 roku. Przewodniczący Polskiego Komitetu ds. UNESCO (2015–2020) oraz Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO (2016–2017). Wiceprezydent Europa Nostra i przewodniczący jury Europejskiej Nagrody Dziedzictwa. Autor ponad 600 publikacji naukowych. W pracy badawczej łączy problematykę rozwoju miast, urbanistyki, architektury oraz historii społecznej i sztuki XIX i XX wieku. Jego książki i artykuły były tłumaczone na wiele języków.