Po wpisaniu Krumlowa w 1992 roku na Listę UNESCO wąskie uliczki ciągnące się między średniowiecznymi, niskimi kamienicami, a także dziedzińce opuszczonych klasztorów, zaczęły wypełniać się ludźmi z całego świata. Historyczne serce Krumlowa wciąż odseparowane zakolami rzeki i historycznymi bramami, jest zamieszkiwane obecnie przez niewiele ponad 200 osób. Mogłoby się wydawać, że zajmując 50 hektarów historycznego regionu, Krumlowianie żyją w komfortowych warunkach. Jednak pół kilometra kwadratowego współdzielą z prawie milionem turystów przechadzających się każdego roku pod oknami ich domów. Z zabytkowego miasteczka zniknęły sklepy spożywcze i drobne zakłady rzemieślnicze, a w ich miejsce wyrosły gabinety figur woskowych, sklepy z pamiątkami i wyrobami z konopi indyjskich czy designerskie butiki. Wskrzeszane na zamku, prowadzonym przez dyrektora noszącego oficjalny tytuł kasztelana, barokowe widowiska teatralne bledną w świetle fleszy tysięcy aparatów i toną wśród reklam suwenirów. Krewni odwiedzający Krumlowian pytają: „Jak możecie tu żyć? Mi musieliby za to zapłacić”.  

Publikacje

Publikacje

Koszycka moderna

W latach dwudziestych minionego wieku Koszyce stanowiły wibrujące centrum życia artystycznego. Wielokulturowy charakter miejsca sprzyjał atmosferze otwartości i tolerancji, która przyciągała licznych twórców. Koszyce stały się wówczas przestrzenią dialogu dla artystów reprezentujących zaskakująco różnorodne stylistyki i ulegających rozmaitym inspiracjom. Dwujęzyczny katalog wystawy „Koszycka moderna” przybliża tę niezwykłą mozaikę artystycznych osobowości dzięki wspaniałym obrazom takich artystów jak Sándor Bortnyik, Anton Jaszusch, Eugen Krón, František Foltýn, Géza Schiller, Koloman Sokol czyKonštantín Bauer, a także archiwalnym fotografiom, mapom, plakatom wystaw oraz tekstom specjalistów w dziedzinie sztuki i kultury Europy Środkowej.

Autor publikacji: Praca zbiorowa

zobacz publikację

Zainspirowana tymi wątpliwościami Kateřina Šedá założyła firmę „UNES-CO”, która ma siedzibę w muzeum poświęconym mieszkającemu tam niegdyś, a przepędzonemu przez mieszczan za deprawowanie nieletnich dziewcząt, Egonowi Schiele. Jej nienakierowany na zysk, lecz na efekty społeczne i artystyczne projekt przekształca nazwę Organizacji ONZ ds. kultury, sztuki i nauki w pytanie: „ile (jeszcze) zniesiesz?”. By uświadomić Czechom i zagranicznym turystom stopień gentryfikacji i skalę overtourismu w Krumlowie, artystka zatrudniła statystów, którzy w ciasnych przestrzeniach między tłumami odwiedzających ostentacyjnie wieszali pranie, grali w piłkę, myli samochody i wykonywali codzienne czynności, uwidaczniając brak normalnego życia w strefie UNESCO. Podobnie jak Wenecja, Barcelona, Paryż czy Kraków, w czasach pandemii Krumlow świeci pustkami. Jak rysuje się jego przyszłość? Czy po zakończeniu kwarantanny ponownie zostanie zalany masami turystów, czy też może odrodzi się jako przestrzeń tętniąca życiem mieszkańców? Niestety, ten drugi scenariusz jest chyba zbyt piękny.

Publikacje

Publikacje

HERITO, nr 5: Miasta do przemyślenia

Miasto na półistniejące i na półporzucone, miasto stracone i na półodzyskane, jak pisał o dzisiejszym Lwowie Adam Zagajewski, to zarazem pars pro toto syndromu miasta środkowoeuropejskiego – nie należy ono w pełni do nikogo, ani do tych, którzy w nim mieszkają, ani do tych, którzy je stracili. A ileż innych nazw można by wpisać w miejsce Lwowa? Miast wciąż splątanych jak węzeł gordyjski? Aleksander jednak nie przybędzie, dodaje Peter Krečič, i trzeba zacząć rozsupływać je cierpliwie.

Autor publikacji: Praca zbiorowa

zobacz publikację

W 2019 roku kazus Czeskiego Krumlowa był przedmiotem rozważań uczestników  X edycji organizowanej przez MCK międzynarodowej szkoły letniej V4 Heritage Academy: Management of UNESCO World Heritage Cultural Sites in Visegrad Countries.