W wieku awangardy Meštrović nie godził się na porzucenie prawideł kompozycji, tajników kunsztu, klasycznych materiałów. Jego wyobraźnia była zakorzeniona w wielkiej sztuce starożytnej i europejskiej. Nie musiał się odwracać od jej dziedzictwa, aby odpowiadać na wyzwania współczesności. Dlatego Jerzy Stempowski określił go „największym od starożytności geniuszem rzeźby monumentalnej”.
Nie bez przesady nazywa się Meštrovicia dalmatyńskim Michałem Aniołem. Obaj byli rzeźbiarzami i architektami zarazem. Obaj niedościgle potrafili w nieożywionym materiale oddać skomplikowaną naturę emocji. Taka jest „Głowa Mojżesza” – marmur o srogim spojrzeniu prawodawcy. Ponadto dzieło to świetnie łączy renesansowe dziedzictwo ze słowiańską tradycją ludową, dzięki surowym „dynarskim” rysom twarzy, jakie rzeźbiarz nadał prorokowi.
Publikacje
Publikacje
Wiele dzieł Meštrovicia spowija aura Adriatyku. Jednym z nich jest „Kontemplacja” wyrzeźbiona w marmurze karraryjskim, pełna gracji, ale i melancholii, o delikatnych fałdach szaty, spod których wyłaniają się kształty kobiecego ciała. Meštrović umiał wydobyć z tego najszlachetniejszego kamienia coś tajemniczego czy wręcz mistycznego. Ten marmur wnosi ze sobą światło.
Widok Splitu, rycina Francesca Bartolozziego do słynnej księgi Roberta Adama „Ruins of the palace of the Emperor Diocletian at Spalatro in Dalmatia”.
Robert Adam to jeden z najważniejszych architektów klasycystycznych Anglii i Szkocji. W latach 1754–1758 odbył swoją Grand Tour, której najważniejszym celem była Dalmacja i resztki pałacu Dioklecjana. Dzieło Adama jest pierwszym w nowożytnej kulturze europejskiej opracowaniem jedynego zachowanego pałacu cesarza rzymskiego i jednego z najważniejszych zabytków starożytności. Adam poświęcił siedem lat na wyprodukowanie swej księgi; ukazała się w 1764 roku; ryciny do niej dostarczało wielu wybitnych grafików. Księgę można przeglądać z zasobach Polona.pl, a reprint w krytycznym opracowaniu chorwackich historyków sztuki jest dostępny w Bibliotece Naukowej MCK.
Otwierający się na morze portyk pałacu Dioklecjana, rycina Francesca Bartolozziego do księgi Roberta Adama „Ruins of the palace of the Emperor Diocletian at Spalatro in Dalmatia”.
Perystyl, najpiękniejsza z sal dawnego pałacu Dioklecjana w Splicie, rycina z księgi Roberta Adama „Ruins of the palace of the Emperor Diocletian at Spalatro in Dalmatia”.
Cesarz Dioklecjan kolekcjonował sfinksy, przysłane mu z Egiptu. W czasach chrześcijańskich większości splickim sfinksom utrącono głowy, ponieważ traktowano je jako symbole pogaństwa. Rycina z księgi Roberta Adama „Ruins of the palace of the Emperor Diocletian at Spalatro in Dalmatia”.
Twórczości Ivana Meštrovicia była poświęcona wystawa Adriatycka epopeja, prezentowana w Galerii MCK w 2017 roku.
Publikacje
