Celem dyskusji było przybliżenie słuchaczom charakterystyki oraz dokonanie oceny adekwatności międzynarodowego systemu odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciwko dziedzictwu kulturowemu, z perspektywy upływu 70 lat od przyjęcia Konwencji Haskiej i 35 lat od przyjęcia jej Drugiego Protokołu. Dyskusja dotyczyła złożonych rozważań prawnych i etycznych kształtujących współczesny dyskurs wokół sankcjonowania niszczenia zasobu dziedzictwa kulturowego, refleksji nad przeszłymi osiągnięciami i dążeniami do usprawnienia mechanizmów mających zapewnić skuteczność działań na tym polu.

PANELIŚCI:
• dr Kateryna Busol, Uniwersytet Narodowy „Akademia Kijowsko-Mohylańska”, Brytyjski Instytut Prawa Międzynarodowego i Porównawczego (BIICL)
• Petra Kroupová, Czeski Narodowy Instytut Dziedzictwa
• prof. dr hab. Kamil Zeidler, Uniwersytet Gdański

MODERATOR: Marek Świdrak, Międzynarodowe Centrum Kultury

Celem tego panelu była analiza głębokich przemian strukturalnych w zarządzaniu dziedzictwem w Europie Środkowej w ciągu ostatnich trzech dekad, katalizowanych przez gwałtowne zmiany polityczne i gospodarcze. Uczestnicy zagłębili się w niuanse rekonfiguracji puli interesariuszy dziedzictwa i jego decydentów, a także redefiniowaniu ich ról w szybko zmieniającym się krajobrazie — od rosnącego zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego po zmaganie się z odpowiedzialnością za zachowanie „dziedzictwa bez spadkobierców”.

PANELIŚCI:
• Marlena Happach, Polski Narodowy Instytut Dziedzictwa
• dr Irina Iamandescu, Rumuński Narodowy Instytut Dziedzictwa
• dr Zuzana Kochánková, Ministerstwo Kultury Słowacji
• dr Vaidas Petrulis, Politechnika w Kownie

MODERATOR: dr Katarzyna Jagodzińska, Europa Nostra Heritage Hub na Europę Środkową w Krakowi

W 60. rocznicę swego powstania Karta Wenecka pozostaje kamieniem węgielnym wytycznych dotyczących renowacji zabytków, pomimo jej powstania w zupełnie innych okolicznościach. Panel poświęcony był ocenie trwałego wpływu tego przełomowego dokumentu, zbadaniu jego adekwatności i ocenie żywotności jego zasad w kontekście zmieniających się praktyk konserwatorskich.

PANELIŚCI:
• dr Aisha Darwish, ICOMOS Bahrajn
• prof. dr Tamás Fejérdy, ICOMOS Węgry
• prof. dr hab. inż. Bogusław Szmygin, Politechnika Lubelska, ICOMOS Polska

MODERATOR: prof. dr hab. Jacek Purchla, Międzynarodowe Centrum Kultury

Dzięki interdyscyplinarnemu podejściu panel ten miał na celu zbadanie innowacyjnych strategii wykorzystania dziedzictwa jako dynamicznej siły pozytywnych zmian we współczesnym społeczeństwie. Dyskusja skupiła się na wieloaspektowej roli dziedzictwa w rewitalizacji społeczności, wzmacnianiu więzi społecznych, wspieraniu tożsamości i napędzaniu korzyści ekonomicznych, takich jak turystyka, tworzenie miejsc pracy i rozwój lokalny.

PANELIŚCI:
• Andries Gryffroy, Parlament Flamandzki, Belgia
• Robert K. Huber, BHROX bauhaus reuse
• dr Maja Kominko, Organizacja Zarządzania Dziedzictwem (HERITΛGE)
• dr María Luz Martínez Seijo, Kongres Deputowanych, Hiszpania

MODERATOR: dr Michał Wiśniewski, Międzynarodowe Centrum KulturyPrzyczyną dla której tak zarysowano temat są dwie przypadające w 2024 okrągłe rocznice: 70 rocznica Konwencji o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego (Konwencji Haskiej) oraz 60 rocznica uchwalenia Międzynarodowej Karty Konserwacji i Restauracji Zabytków i Miejsc Zabytkowych tzw. Karty Weneckiej. Kluczowym zaś kontekstem jest trwająca wojna w Ukrainie, niosąca zniszczenia również dla dóbr kultury. Te trzy kwestie dały asumpt do skierowania naszej uwagi m.in. na kwestie odpowiedzialności karnej za zbrodnie przeciwko dziedzictwu kulturowemu, na pytanie o odpowiedzialność wobec dziedzictwa, dylematy powojennej odbudowy oraz rolę dziedzictwa w szeroko rozumianej odnowie społecznej, gospodarczej i kulturowej.

Panel ten miał na celu refleksję nad historycznymi przykładami różnorodnych doświadczeń powojennego układania polityki dziedzictwa kulturowego, jakie mogą być cenne dla opracowania prac nad strategią odnowy dziedzictwa na Ukrainie. Rzucając światło na udane inicjatywy i wyciągnięte wnioski, celem jest nakreślenie istotnych wyzwań przewidywanych w tym procesie transformacji oraz zaoferowanie wglądu i potencjalnych rozwiązań w celu skutecznego sprostania wciąż narastającym na tym polu wyzwaniami.

PANELIŚCI:
• Aleksandra Brodowska, Polski Narodowy Instytut Dziedzictwa
• Ondřej Chrást, Ministerstwo Kultury Czech
• Marta Cienkowska, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
• dr Sofia Dyak, Lwowskie Centrum Historii Miejskiej
• Ołeksandra Kowalczuk, Odeskie Narodowe Muzeum Sztuki

MODERATOR: dr Łukasz Galusek, Międzynarodowe Centrum Kultury