Organizatorzy konkursu spośród 48 nominowanych tytułów wyróżnili w tym roku aż dwie publikacje Wydawnictwa MCK. Książka „Karpaty. Opowieść o pewnych górach” prof. Macieja Janowskiego to opowieść o dziejach Karpat od prehistorii po współczesność. Autor opisuje Karpaty jako przestrzeń, w której człowiek i krajobraz tworzą wspólnotę losu, a historia toczy się w rytmie dolin i przełęczy. Prof. Janowski przedstawia te góry jako obszar wielonarodowy, gdzie przez stulecia współistniały różne grupy etniczne i wyznaniowe. Odmalowuje pejzaż rozpięty między kulturami i imperiami, w którym „górskość” staje się kategorią kulturową — sposobem życia i myślenia kształtowanym przez przyrodę, wierzenia i sztukę. Prof. Janowski przygląda się również okresowi powojennych przemian: wysiedleniom, industrializacji, zmianom krajobrazu i pamięci. Z literacką uważnością i historyczną erudycją kreśli w swojej publikacji panoramę Karpat, które nie mają jednego centrum.

Książka „Archipelagi. Osobisty atlas pytań i przeżyć”, zbiór esejów słoweńskiego pisarza Draga Jančara, to druga z nominowanych pozycji, wydanych przez MCK. Jej autor opowiada o historii swojego narodu w kontekście spraw, które są bliskie i zrozumiałe dla większości mieszkańców Europy Środkowej. Zabiera czytelnika w podróż do Mariboru czasów swojego dzieciństwa, oblężonego Vukovaru, ale też austriackiej Galicji Josepha Rotha. Drago Jančar we wnikliwy i nieoczywisty sposób opisuje doświadczenia i miejsca, które uformowały jego myślenie o historii, pamięci i odpowiedzialności pisarza. Tworzy mapę Europy z perspektywy jednostkowego losu, wypełnionej pęknięciami, sprzecznościami i traumami. 

Nagroda Ambasador Nowej Europy przyznawana jest od 2011 roku i wyróżnia najlepsze publikacje wydane w języku polskim, które w nowatorski sposób przedstawiają historyczne procesy lub aktualne doświadczenia Europejczyków, z punktu widzenia relacji społecznych i aktywności obywatelskich w obszarach kultury, edukacji, polityki oraz gospodarki. Honoruje się nią książki w odważny i bezkompromisowy sposób walczące ze stereotypami oraz kliszami na temat Europy i jej mieszkańców, pomagające zrozumieć jej unikalny kod kulturowy. Nagrodą jest tytuł Ambasador Nowej Europy 2025, medal, nagroda finansowa i dyplom. Laureata lub laureatkę poznamy w połowie lipca 2026, a gala wręczenia nagród wraz ze spotkaniem autorskim odbędzie się 13 września podczas Gdańskich Targów Książki w Europejskim Centrum Solidarności.

Pozostali nominowani do nagrody głównej:

• Joanna Czeczot, „Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć Rosji”, Wydawnictwo Czarne.
• Timothy Snyder, „O wolności. Przewodnik po świecie, który można ocalić”, tłum. Batrłomiej Pietrzyk, Wydawnictwo Znak Horyzont.
• Szczepan Twardoch, „Null”, Wydawnictwo Marginesy. 
  
  

Nominowanym serdecznie gratulujemy!

„Karpaty. Opowieść o pewnych górach” prof. Macieja Janowskiego w księgarni MCK

Dwudziesty trzeci tom serii Biblioteka Europy Środka.

Publikacja dostępna w wersji papierowej i w formie e-booka

Książka „Archipelagi. Osobisty atlas pytań i przeżyć” Draga Jančara w księgarni MCK

Ze słoweńskiego przełożyli: Nikodem Szczygłowski i Joanna Pomorska.

Drugi tom serii Ister pod redakcją Łukasza Galuska, Pauliny Małochleb i Bartosza Sadulskiego.

Publikacja dostępna w wersji papierowej.