Publikacja jest owocem dwuletniego projektu Zarządzanie miejscami wpisanymi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w Polsce i w Norwegii (2009–2011), który stał się platformą wymiany doświadczeń pomiędzy polskimi i norweskimi przedstawicielami instytucji odpowiedzialnych za zarządzanie dziedzictwem, a także szansą na zainicjowanie bezpośredniej współpracy konkretnych zespołów i instytucji z obu krajów. Norweskim partnerem Międzynarodowego Centrum Kultury była w tym przedsięwzięciu Dyrekcja Ochrony Dziedzictwa Kulturowego (Riksantikvaren) w Oslo. Kryterium wyboru miejsc było podobieństwo merytoryczne obiektów na Liście UNESCO w obu krajach oraz podobna problematyka ochrony. Cel stanowiło porównanie analogicznych miejsc w Polsce i w Norwegii w czterech grupach tematycznych: 1. Układy urbanistyczne dużych miast, 2. Dziedzictwo poprzemysłowe na przykładzie miast górniczych, 3. Kościoły drewniane, 4. Krajobrazy kulturowe.
Spis treści
Jacek Purchla, Przedmowa | Preface
Enok Nygaard, Słowo wstępne ambasadora Królestwa Norwegii | Preface by the Ambassador of the Kingdom of Norway in Poland
Tomasz Merta, Dziedzictwo – szanse i zagrożenia | Heritage – Opportunities and Threats
Polska i Norwegia wobec światowego dziedzictwa UNESCO | Poland’s and Norway’s Stance Toward UNESCO World Heritage
Nils Marstein, Światowe dziedzictwo UNESCO – strategia globalna i inne zagrożenia | UNESCO World Heritage – The Global Strategy and Other Considerations
Bogusław Szmygin, Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO – charakterystyka problematyki w Polsce na tle sytuacji międzynarodowej | The UNESCO World Heritage List – Concerns in Poland and in the International Context
Piotr Dobosz, Aspekty prawne systemu ochrony dziedzictwa w Polsce | Legal Aspects of Heritage Protection in Poland
Anna Marconi-Betka, Rola Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w realizacji Konwencji Światowego Dziedzictwa UNESCO w Polsce | The Role of the National Centre for Monument Studies and Documentation in the Application of the Convention Concerning the Protection of Natural and Cultural Heritage in Poland
Trond Taugbøl, Bieżące prace nad nowymi propozycjami do Listy Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO w Norwegii. Lista wstępna i proponowane nominacje | The Ongoing Work for Prospective New World Cultural and Natural Heritage Sites in Norway. The Tentative List and Proposed Nominations
Ragnhild Hoel, Zintegrowane podejście do krajobrazu kulturowego – współpraca interdyscyplinarna | A Unified Approach to Cultural Landscapes – Interdisciplinary Co-operation
Reidun Laura Andreassen, Rola władz lokalnych i organizacji pozarządowych w zarządzaniu i ochronie zabytków wpisanych na Listę UNESCO w Norwegii | The Role of Local Authorities and Non-Governmental Organizations in the Management and Protecion of World Heritage Sites in Norway
Marcin Zamoyski, Rola samorządów lokalnych i organizacji pozarządowych w systemie ochrony dziedzictwa naturalnego i kulturowego w Polsce | The Role of Local Self-Government and Non-Governmental Organizations in the System of Protecting Natural and Cultural Heritage in Poland
Miejsca wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w Polsce i w Norwegii i ich ochrona | UNESCO World Heritage Sites in Poland and Norway and Their Protection
Lasse Bjørkhaug, Pamiątka światowego dziedzictwa kulturowego w centrum miasta – Bryggen w Bergen A World Heritage Site in the City Centre – Bryggen in Bergen
Per Morten Ekerhovd, Bryggen w Bergen. Rola właścicieli i władz w zakresie ochrony zabytków i dziedzictwa światowego | Bryggen in Bergen. The Role of Private Ownership and Public Authorities in the Preservation of the World Heritage Site
Kazimierz Bujakowski, Halina Rojkowska-Tasak, Zarządzanie na obszarze światowego dziedzictwa w Krakowie | Managing the World Heritage Area in Krakow
Lisen Roll, Górnicze miasto Røros i jego otoczenie. Norweski wniosek o rozszerzenie wpisu miasta górniczego Røros na Listę Światowego Dziedzictwa | UNESCO Røros Mining Town and its Circumference. Norwegian Nomination for Extensions of the World Heritage Site Røros Mining Town
Torbjørn Eggen, Jak miasto górnicze Røros dba o zabytkowe budowle dzięki programowi szkolenia rzemieślników | How Røros Mining Town Looks after Heritage Buildings that Have Fallen Out of Use through a Training Programme for Broad Craftmanship
Zbigniew Beiersdorf, Wieliczka jako przykład polskiej ochrony zabytków, w szczególności wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego | UNESCO Wieliczka: an Example of Heritage Site Protection in Poland, with a Special Focus on Sites Inscribed on the UNESCO Cultural and Natural Heritage List
Sjur Mehlum, Rzemiosło a Dyrekcja Ochrony Dziedzictwa Kulturowego | Craftmanship and the Directorate for Cultural Heritage
Zbigniew Myczkowski, Ochrona i zarządzanie zabytkowymi kościołami drewnianymi w Małopolsce wpisanymi na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego | UNESCO Protection and Management of Monumental Wooden Churches of Malopolska District Inscribed on the UNESCO World Heritage List
Rita Johansen, Dziedzictwo światowe wysp Vega: proces nominacji, aktualna organizacja, plany na przyszłość i możliwości | Vega World Heritage: the Desintegration Process, Present Organization, Future Plans and Possibilities
Aleksander Böhm, Ochrona krajobrazu kulturowego w Polsce i jej przykład w Kalwarii Zebrzydowskiej | Preservation of Cultural Heritage in Poland: a Case Study of Kalwaria Zebrzydowska
Konkluzje | Conclusions
Trond Taugbøl, Wielowymiarowa lekcja. Norweska perspektywa na rezultaty projektu Zarządzanie miejscami wpisanymi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w Polsce i w Norwegii | A Multidimensional Lesson. The Results of the Management of UNESCO World Heritage Sites in Poland and Norway Project from the Norwegian Perspective
Jacek Purchla, Wielowymiarowa lekcja Norwegii. Polska perspektywa na rezultaty projektu Zarządzanie miejscami wpisanymi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w Polsce i w Norwegii | Norway’s Multidimensional Lesson. The Results of the Management of UNESCO World Heritage Sites in Poland and Norway Project from the Polish Perspective
Aneks | Annex
Ewa Wojtoń, Warsztaty w Małopolsce i w Norwegii Workshops in Malopolska District (Poland) and in Norway
Program konferencji otwierającej projekt Programme of Opening Conference
Program konferencji podsumowującej projekt Programme of Summary Conference
Ewa Wojtoń, Podsumowanie projektu Project Summary
Opinie uczestników | Participants’ Opinions
Zofia Oszacka, O. Melchior Zdzisław Cichy, Dziedzictwo kulturowe jako wyraz interakcji człowieka i natury na przykładzie archipelagu Vega i nie tylko | Cultural Heritage as an Expression of Interaction Between Man and Nature. A Case Study of the Vega Archipelago and Selected Other Sites
Ks. Janusz Kurasz, Światowe dziedzictwo UNESCO to wielkie zobowiązanie | World Heritage as a Great Responsibility
Ks. Zbigniew Kras, Polsce potrzebne jest nowe spojrzenie | The Need for a New Perspective in Poland
Biogramy | Biographical Notes