Podczas gdy wystawa „Pomarańczowa Alternatywa – happeningiem w komunizm” była zapisem historii ruchu – od narodzin po działalność happeningową w pierwszej dekadzie XXI wieku – to towarzysząca jej książka stanowi zbiór esejów i artykułów, prezentujących problematykę związaną z Pomarańczową Alternatywą w dużo szerszym kontekście. Teksty krytyczne są uzupełnieniem i niejako przedłużeniem wystawy, nie powielają jednak jej narracji. Zdecydowałyśmy się na taką właśnie formułę, nie na katalog-monografię, aby z jednej strony nie dublować dostępnych na rynku pozycji wydanych przez Fundację Pomarańczowej Alternatywy, a z drugiej wypełnić lukę i zaoferować spojrzenie na fenomen ruchu z dystansu, z punktu widzenia różnych dyscyplin. W tym celu zwróciłyśmy się do autorytetów: badaczek i publicystów z Polski, Czech, Ukrainy i Węgier, z prośbą o odniesienie się do ruchu happeningowego z perspektywy socjologicznej, antropologicznej, artystycznej, teatrologicznej lub politycznej. Większość autorów, na naszą prośbę, potraktowała Pomarańczową Alternatywę jedynie jako punkt wyjścia, sytuując ją tym samym w szerszym kontekście historii sztuki i zagadnień społecznych.
Spis treści
Jacek Purchla, Pomarańczowa Alternatywa na krakowskim Rynku | The Orange Alternative in the Krakow’s Main Market Square
Natalia Żak, Katarzyna Jagodzińska, Przedmowa | Foreword
Michał Ogórek, Skąd się biorą krasnoludki | Where dwarves come from
Jan Przyłuski, Polityka DADA. Sztuka akcji i ruch Pomarańczowej Alternatytwy | DADA politics. Art of action and the Organge Alternative movement
Vojtěch Lahoda, „Piwna” alternatywa i słowackie „symulowane sytuacje”. Křižovnická Szkoła Czystego Humoru bez Żartu w Pradze oraz Ján Budaj i Tymczasowe Towarzystwo Intensywnego Przeżywania w Bratysławie | The „beer” alternative and the Slovak „simulated situations”. Křižovnická School of Pure Humour without a Joke in Prague, and Ján Budaj ans the Temporary Association of Intensive Experiencing in Bratislava
Bronisław Misztal, Pomarańczowa Alternatywa na tle procesów globalnych | The Orange Alternative against global processes
Padraic Kenney, Co śmiesznego jest w postkomunizmie? | What’s so funny about post-communism?
Włodzimierz Suleja, Pomarańczowa Alternatywa z perspektywy Służby Bezpieczeństwa | The Orange Alternative from the perspective of the security forces
Grzegorz Dziamski, Artystyczna tradycja Pomarańczowej Alternatywy | The artistic tradition of the Orange Alternative
László Beke, Polsko-węgierskie paralele | Polish-Hungarian parallels
Ewa Rewers, Autograf krasnoludka | The autograph of the dwarf
Marek Krajewski, Provo: uwidzialnić władzę i zmienić pośredników | Provo: to make authority visible and to change the mediators
Jurij Andruchowycz, Smerfy, pingwiny i reszta | Smurfs, penguins, and the rest
Natalia Żak, (R)ewolucja krasnoludków | The dwarven (R)evolution
Katarzyna Jagodzińska, Alternatywa w przestrzeni miasta. Odniesienia współczesne | The alternative in the city space. Contemporary references
Noty o autorach | Authors’ bios