Profesor Andrzej Tomaszewski to jedna z najbardziej rozpoznawalnych w świecie osobistości polskiej ochrony i konserwacji zabytków przełomu XX i XXI wieku. Przez całe życie związany z Warszawą – miastem tak ciężko doświadczonym przez los – nie tylko nie uległ nacjonalizmowi kulturowemu charakterystycznemu dla Europy Środkowej, ale stał się powszechnie szanowanym budowniczym mostów – prawdziwym pontifeksem.
Książką gromadzącą artykuły i eseje profesora Andrzeja Tomaszewskiego inicjujemy serię wydawniczą poświęconą poszukiwaniom nowej filozofii dziedzictwa, z nadzieją, że stanowić będzie ona znakomity zaczyn kolejnych debat i refleksji nad fascynującym pytaniem o przyszłość naszej przeszłości.
Spis treści
Jacek Purchla, Filozofia dziedzictwa Andrzeja Tomaszewskiego
Ewa Święcka, Wstęp
Podziękowania
Część pierwsza
Historia architektury – badania zabytku architektury – konserwacja zabytków
Ars perennis: autor – dzieło – restaurator
Ku pluralistycznej filozofii konserwatorskiej XXI wieku
Tożsamość i różnorodność kulturowa jednoczącej się Europy. Ekumenizm kulturowy
Materialne i niematerialne wartości dóbr kultury w tradycji i nauce zachodniej
Magia miejsc duchowych
Od sacrum do profanum. Od genius loci do miejsca znaczącego dla kultury
Krajobraz kulturowy jako dobro chronione
Kontekst intelektualny zabytków i miejsc zabytkowych
Dziedzictwo kultury w perspektywie międzynarodowej
Przyszłość konserwacji jako dyscypliny i jej teoria
Konserwacja pomiędzy „estetyką” a autentyzmem
Od Aten 1931 do Wenecji 1964. Historia i stan obecny
Alois Riegl in memoriam
Człowiek i zabytek – relacje na przestrzeni historii
Konserwacja pomiędzy „tolerancją dla zmian” a „zarządzaniem zmianami”
Cesare Brandi: u źródeł teorii i oddziaływania „włoskiej szkoły restauracji dzieł sztuki”
Część druga
Prehistoria i historia odbudowy Starego Miasta w Warszawie – legenda i rzeczywistość
[Głos w dyskusji]
Konserwacja zabytków w Polsce 1945–1957. Jan Zachwatowicz
Wiek XX w konserwacji – konserwacja w XX wieku
Zabytek architektury i urbanistyki w czasach PRL
Między architekturą polską i architekturą w Polsce
Polska tożsamość narodowa?
Człowiek – zagrożenie i szansa zabytku
Polska konserwacja w środowisku międzynarodowym 1909–1989
Unia Europejska i Polska. Polityka i ochrona zabytków
Polskie służby konserwatorskie 1918–2008. Stan badań. Potrzeby badawcze
Fasady architektoniczne jako zagadnienie konserwatorskie
Rola dziedzictwa kulturowego dla współczesnej cywilizacji. Przestrzeń dziedzictwa
„Kresy utracone” – „ziemie odzyskane”
Kościoły Pokoju w Świdnicy i Jaworze na Liście Światowego Dziedzictwa Kultury
Gdańsk jako miejsce pamięci
Polskie miejsca pamięci
Nota redakcyjna
Andrzej Stanisław Tomaszewski. Calendarium vitae
Publikacje Andrzeja Tomaszewskiego