Bardzo bogaty interdyscyplinarny materiał zamieszczony w tej książce jest efektem konferencji „Kraków i Lwów w cywilizacji europejskiej” oraz dyskusji panelowych, zatytułowanych „Kraków i Lwów – pomiędzy prowincją a metropolią” i „Kraków i Lwów w Europie jutra”, które odbyły się w Krakowie, w Międzynarodowym Centrum Kultury w dniach 15–16 listopada 2002 roku. Artykuły i wypowiedzi uczestników dyskusji w wielu przypadkach były próbą odpowiedzi na pytanie o Europę jutra – Europę bez granic. Sięgnięto zatem do historii tych miast okresu wczesnosłowiańskiego, dynastii Jagiellonów, Habsburgów, imperium sowieckiego, aby określić ich miejsce w cywilizacji europejskiej. Zwracano uwagę na wieloetniczność, wielowyznaniowość, uwarunkowania polityczne Lwowa, dla którego to bogactwo nie zawsze było korzystne, szczególnie z perspektywy narodów w nim żyjących. Te zagadnienia znalazły odzwierciedlenie między innymi w historiografii Lwowa (pisanej zgodnie z orientacją autorów) – polskiej, austriackiej, ukraińskiej, żydowskiej i sowieckiej, co stanowi swego rodzaju ewenement w odniesieniu do jednego miasta. Czy Kraków i Lwów były metropoliami, kiedy stały się miastami prowincjonalnymi, jaką rolę odgrywała w nich kreatywność środowisk intelektualnych, a jakie były rezultaty zniewolenia i ideologii sowieckiej, to jedynie kilka z zagadnień poruszanych w niniejszej publikacji.