Przejdź do treści Wyszukiwarka
?>

HERITO, nr 56: Pogórnicze

Autor: Praca zbiorowa
2025
176 str.

Europa Środkowa jest wyjątkowa pod względem dziedzictwa górniczego – pisze w najnowszym numerze „Herito” Barry Gamble. Przemysł kopalniany odegrał na tym obszarze kluczową rolę w rozwoju społecznym, dlatego tak istotne jest, by go docenić i zastanowić się, w jaki sposób zachować jego spuściznę. Jak to robić i kiedy warto? Sprawdzamy, jakie miejsca zajmują przestrzenie pogórnicze w społeczeństwie w dobie kapitalizmu cyfrowego, apokalipsy klimatycznej i naporu działań deweloperów. A może to wizja tragicznego jutra? Odpowiedzi szukamy w rozmowach z ekspertami, ale też w fotografii, historii czy w sztuce.
W numerze „Herito: Pogórnicze” analizujemy sposoby i możliwości wykorzystania potencjału poindustrialnych przestrzeni o tak wyjątkowym charakterze, jak sztolnie, szyby czy hałdy. Śledzimy współczesne poszukiwania narracji dla nich i transformacje ich tożsamości. Przyglądamy się również, jak przemiany gospodarcze i prywatyzacja wpłynęły w konkretnych przypadkach na poprzemysłowe kompleksy. Stawiamy pytania o to, co zburzyć, a co zachować. Przykłady wybitnych wysiłków konserwatorskich w ocalaniu dziedzictwa pogórniczego ukazują, jak wiele funkcji i zagadnień wnosi do społecznego dyskursu infrastruktura pokopalniana.
Razem z naszymi autorami zaglądamy do poprzemysłowych kompleksów od Turowa po Borysław i snujemy refleksję nad ich przeszłością oraz przyszłością, możliwościami, ale też zagrożeniami, np. tworzeniem przysłowiowych skansenów z plastikowymi końmi lub oszklonych galerii handlowych. Badamy też różnorodne podejścia do spuścizny po górnictwie, np. na Dolnym i Górnym Śląsku. Na łamach 56. numeru magazynu „Herito: Pogórnicze” przyglądamy się materialnym, architektonicznym i kulturowym śladom historii wydobycia oraz rozważamy różne sposoby oswajania dziedzictwa pokopalnianego, często nazywanego „kłopotliwym”.

Spis treści

Od Redakcji
Barry Gamble, Skarby ziemi
Z Barbarą Stankiewicz i Zbigniewem Sąsiadkiem rozmawia Anna Syska. Co nam zostanie z kopalń?
Adam Kowalski, Nie tylko muzea. Górnicza rajza po Śląsku Dolnym i Górnym
Arkadiusz Gola, Pod stopami czarno
Marta Tomczok, Lokalne raje
Łukasz Najder, Światło rozproszone
Ondřej Durczak, Z podziemi na powierzchnię. Czeskie górnictwo w obiektywie
Hanna Schudy, O Tragedii. Jak brak planu transformacji rujnuje dziedzictwo kulturowe
Beata K. Nykiel, Naftowym szlakiem po dawnej Galicji Zachodniej. Subiektywna opowieść
Michał Wiśniewski, Czy chcesz coś z dewonu?
Sonia Pohl, Kopalnia beboków. O tym, co poza węglem wyszło z kopalni



Wróć na górę