Dunaj to nie tylko druga najdłuższa rzeka Europy, przepływająca przez dziesięć krajów, ale przede wszystkim monumentalny nośnik pamięci: historycznej, zbiorowej, kulturowej. W jego wodach odbija się historia Europy, od czasów starożytnych, kiedy stanowił północną granicę Cesarstwa Rzymskiego, przez dramatyczny okres drugiej wojny światowej i okres powojenny, aż do dziś.
Rzeka należąca do wielu narodów, kultur, języków i tradycji może być więc pojemną metaforą ukazującą wielowarstwową tożsamość współczesnego Europejczyka, ale i jak chciał Claudio Magris symbolem życia, śmierci i zanikania. W tym numerze „Herito” podejmujemy trud przypominania naddunajskich miejsc zapomnianych czy wręcz nieistniejących, jak wyspa Ada‑Kaleh, i szukamy odpowiedzi na pytania o to, czy mówiąc o Dunaju, wciąż myślimy o Europie, czy tylko o jej fragmentach?
W numerze Michał Jurecki, Adam Krzemiński, Zbigniew Machej, Silvana Rachieru i Daniel Warmuz opowiadają o Europie odbijającej się w wodach Dunaju. Teresa Worowska przypomina filozofię krajobrazu Stanisława Vinceza; Wojciech Stanisławski pochyla się nad wykopaliskami Lepenskiego Viru, a Michele Bressan i Nicu Ilfoveanu oglądają „kanał śmierci” łączący Dunaj z Morzem Czarnym. W numerze znalazł się ponadto wywiad z Emilem Brixem, który wyjaśnia, dlaczego Dunaj płynie w złą stronę oraz tłumaczenie klasycznego już reportażu z podróży do Stambułu autorstwa Patricka Fermora.
Spis treści
Od redakcji
Mamy na oku
Dunaj płynie w złą stronę. Z Emilem Brixem rozmawiają Agata Wąsowska‑Pawlik i Jacek Purchla
Adam Krzemiński, Rzeka bez powrotu
Zbigniew Machej, Limes i UFO. Dunaj w Bratysławie
Csaba G. Kiss, Hymny nad Dunajem
Daniel Warmuz, Dunapeszt. Słowa, obrazy, ludzie
Teresa Worowska, Vincenz. Po stronie rzeki
Małgorzata Maria Grąbczewska, Dunaj Inge Morath
Michał Jurecki, Topienie historii
Silvana Rachieru, Ostatnie kilometry
Michele Bressan, Nicu Ilfoveanu, Wszystko w porządku
Wojciech Stanisławski, Narybek rodu ludzkiego
Bartosz Sadulski, Ostatni z wielkich chodziarzy
Patrick Leigh Fermor, Czas darów (fragment)
Warte, ciekawe, do przemyślenia