Zachować czy zburzyć Pałac Kultury i Nauki w Warszawie? Jak poradzić sobie z kłopotliwym dziedzictwem obozów zagłady czy pomnikami Armii Czerwonej? Z czego wynika fenomen niektórych bloków z wielkiej płyty i socrealistycznych budynków? Czy skłonni jesteśmy wziąć odpowiedzialność za całość wytworów minionych pokoleń niezależnie od konotacji narodowych i tła ideologicznego? Na pytania te starają się odpowiedzieć autorki i autorzy tego numeru kwartalnika „Herito”. Obok nieulegającej kwestii spuścizny narodowej w ostatnich dwóch dekadach w Polsce i Europie Środkowej wyłonił się ogromny zasób dóbr do niej nieprzystających. Nie da się już ich nie dostrzegać i nie sposób usunąć ich z pola widzenia. Budzą emocje. To my decydujemy, co z ogółu dziedziczonych dóbr kultury zamierzamy przyjąć i za co gotowi jesteśmy wziąć odpowiedzialność. Historia Europy Środkowej nie ułatwia nam sprawy.
W tym numerze „Herito” Piotr Paziński rozważa, na czym polega kłopot z obozami zagłady w Polsce; Wojciech Wilczyk odwiedza z aparatem cmentarze żołnierzy Armii Czerwonej, a Lola Paprocka blokowisko Nowy Belgrad; Błażej Ciarkowski opowiada o ośrodkach wypoczynkowych ze swastyką i czerwoną gwiazdą; Jacek Purchla tłumaczy, czym jest kłopotliwe dziedzictwo; Michał Wiśniewski przygląda się fenomenowi blokowisk z wielkiej płyty, a Aleksandra Sumorok dowodzi, że socrealizm w architekturze ma wiele twarzy; Jakub Dąbrowski odpowiada na pytanie, co kieruje współczesnym ikonoklazmem, a Ewa Chojecka analizuje drugie oblicze pomnika przodownika pracy z Zabrza.
Na szczególną uwagę zasługuje tekst Andrei Tompy przypominający historię Kolożwaru‑Klużu – rumuńskiego miasta o niełatwej historii.
W numerze znalazły się ponadto recenzje ciekawych książek autorstwa Kai Puto, Mikołaja Banaszkiewicza, Katarzyny Kotyńskiej, Joanny Majewskiej, Łukasza Łozińskiego, Jakuba Muchowskiego, Wojciecha Wilczyka, Bartosza Sadulskiego, a także zapowiedzi wartych obejrzenia wystaw w Berlinie, Budapeszcie, Bratysławie, Krakowie, Ołomuńcu, Pradze, Warszawie czy Wiedniu.
Spis treści
Od redakcji
Mamy na oku
Kwestia dojrzałości. Z prof. Jackiem Purchlą rozmawia Łukasz Galusek
Błażej Ciarkowski, Wakacje z totalitaryzmami
Janusz Sepioł, Architekci w trybach historii
Aleksandra Sumorok, Zaprojektować socrealizm? W obronie architektury
Michał Wiśniewski, U nas w Bloku
Lola Paprocka, Blokovi – fotoesej
Jakub Dąbrowski, Dwie formuły postikonoklazmu
Ewa Chojecka, Wincenty Pstrowski. Pomnik przodownika pracy
Wojciech Wilczyk, Odwiedzając nekropolie Armii Czerwonej – fotoesej
Warte, ciekawe, do przemyślenia – Mikołaj Banaszkiewicz, Iwona Boruszkowska, Katarzyna Kotyńska, Łukasz Łoziński, Jakub Muchowski, Kaja Puto, Bartosz Sadulski, Wojciech Wilczyk
Piotr Paziński, Kłopotliwe dziedzictwo obozów zagłady
Andrea Tompa, Nieme dziedzictwo dramatycznego miasta