31 października 1517 roku augustiański mnich i profesor teologii Marcin Luter przybił do drzwi kościoła zamkowego w Wittenberdze dziewięćdziesiąt pięć tez, które dotyczyły nadużyć w Kościele Zachodnim. Czy bez tych doświadczeń dopracowalibyśmy się wolności jednostki i praw człowieka? Czy bez protestanckiego etosu narodziłby się kapitalizm? Jaką rolę odegrała reformacja w kształtowaniu się nowoczesnych środkowoeuropejskich narodów? Na pytania te starają się odpowiedzieć autorki i autorzy tego numeru kwartalnika „Herito”.
Biskup Waldemar Pytel odsłania paradoks luterańskiej ciągłości na przykładzie kościoła Pokoju w Świdnicy; Jarosław R. Kubacki i Michał Choptiany przypominają menonitów i braci polskich, „enfants terribles” reformacji; János L. Győri, Miloš Kovačka, Magda Vášáryová i Pavel Kosatík wyjaśniają, jak protestantyzm wpłynął na historię i kulturę Węgier, Słowacji i Czech; Arleta Nawrocka-Wysocka pisze o chorałach, kancjonałach i narodzinach środkowoeuropejskich języków, a Łukasz Galusek kreśli subiektywny atlas środkowoeuropejskiego dziedzictwa reformacji.
Na szczególną uwagę zasługuje tekst Ewy Chojeckiej poświęcony popularyzowaniu wiedzy o reformacji w Europie Środkowej w edukacji muzealnej oraz esej Weroniki Murek przypominający postać Pawła Hulki-Laskowskiego, żyrardowskiego potomka braci czerskich i pierwszego tłumacza „Przygód dobrego wojaka Szwejka”. W tym numerze „Herito” znalazły się ponadto recenzje ciekawych książek, a także zapowiedzi wartych obejrzenia wystaw.
Spis treści
Od redakcji
Mamy na oku
Kościół Pokoju w Świdnicy. Paradoks ciągłości. Z ks. bp. Waldemarem Pytlem rozmawiają prof. Jacek Purchla i Łukasz Galusek
Jarosław R. Kubacki, Menonici. Pracowici budowniczowie polderów czy enfants terribles reformacji?
Michał Choptiany, Książki zbójeckie, edycja deluxe
János L. Győri, Tożsamość kalwińska a węgierska literatura
Miloš Kovačka, Magda Vášáryová, Bez protestantyzmu nie byłoby dzisiejszej Słowacji
Pavel Kosatík, Sen o nowej wierze
Arleta Nawrocka-Wysocka, Chorał luterański. Tradycje narodowe, etniczne i lokalne
Łukasz Galusek, Dziedzictwo reformacji w Europie Środkowej. Subiektywny atlas
Ewa Chojecka, Obrazowanie pamięci historycznej. Refleksje nad wystawą pięćsetlecia reformacji
Warte, ciekawe, do przemyślenia, Andrzej Serafin, Dariusz Bruncz, Maciej Jakubowiak, Kinga Siewior, Mikołaj Banaszkiewicz, Kaja Puto, Wojciech Wilczyk, Beata K. Nykiel
Weronika Murek, Architektura pokory