Adriatyk – morze wiążące ze sobą wybrzeża i ludy, odnoga kolebki cywilizacji europejskiej. Morze jest nie tylko organizmem czy mechanizmem – jest także drogą, którą wędrują dobra i ludzie, a także idee, wynalazki, języki i kultury. Adriatyk w książce Egido Ivetica stanowi przestrzeń symboliczną, w której przeglądają się lokalne i narodowe wspólnoty, miejsce styku – interioru i wybrzeża, Wschodu i Zachodu, katolicyzmu i prawosławia, kultury rzymskiej i słowiańskiej. Adriatyk wyznaczał naturalną granicę imperiów: cesarstwa bizantyńskiego, cesarstwa Karola Wielkiego, Imperium Osmańskiego, Świętego Cesarstwa Rzymskiego, cesarstwa Napoleona, monarchii austro-węgierskiej.
Historia Adriatyku to jednocześnie historia Europy Środkowej, ale też opowieść o formowaniu się jej granic.
Egidio Ivetic poznał Adriatyk podczas swojej pracy jako marynarz na okręcie wojennym. Pomysł, żeby zająć się historią tego rejonu, narodził się w godzinach nudnej służby podczas surowej zimy. Znacznie później, po długich latach nauki uniwersyteckiej i badań Ivetic postanowił wrócić do rozważań nad przeszłością morza. W swoim obszernym eseju przygląda się historii Adriatyku i jego otoczenia od odkrycia śladów człowieka sprzed 150–200 tys. lat po XXI wiek, od narodzin, wędrówek i rozproszenia po nowe granice i zjednoczenie w ramach Unii Europejskiej.
Połączenie rozległej perspektywy z mikrohistorią, spojrzenia zewnętrznego obserwatora z osobistym doświadczeniem sprawia, że Adriatyk to książka o niezwykłej wartości poznawczej.
Tłumaczenie: Joanna Ugniewska, Piotr Salwa, Mateusz Salwa i Marta Duda-Gryc
Spis treści
Słowo od autora
Wprowadzenie. Historyczne znaczenie morza
Morze Śródziemne w miniaturze
Terytorium morskie
System regionów
Wymiar adriatycki
Wyższe morze
Początki
Ludy adriatyckie
Grecy i Rzymianie
Mare Superum
Akwileja, Pula, Solin, Brindisi, Rimini
„Trzecia starożytność” w wiekach średnich
Bizancjum
Zachód i Wschód
Słowianie
Venetiae
Odrodzenie systemu
Rawenna i Zadar
Między Wschodem a Zachodem
Kierunek: wschód
Komuny miejskie
Zatoka Wenecka
Udzielne państewka
Królestwo Neapolu
Statki, towary, powiązania
Wenecja i Adriatyk
Przedmurze
Równowaga na granicy
Kultura wenecka
Adriatyk turecki
Adriatyk habsburski
Wybrzeża Państwa Kościelnego
Wybrzeża Neapolu
Adriatycki ancien régime
Dubrownik i Ankona
Obrzeża cesarstwa, granice narodowe
Nowa epoka
Restauracja i rok 1848
Włochy i Austro-Węgry
Orient, który wciąż trwa
Nowoczesność na morzu
Kwestia narodowa
Kwestia adriatycka
Triest, Rijeka, Bari
Konflikty i zjednoczenia
Ostrożna wojna
Bolesny pokój
Trudne wybrzeże
Między imperium a rewolucją
Granica Europy
Druga połowa XX wieku
Unia Europejska
Wspólna przestrzeń kulturowa
Przypisy
Chronologia
Toponimy
Indeks nazwisk
Spis map
O autorze