Dziś socmodernizm stał się modny. Remanent trwa, choć nieczęsto sięga poza granice własnych krajów. Tym podwójnym numerem „Herito” chcemy rozszerzyć horyzont dyskusji. Rozejrzeć się w pejzażu architektonicznym niegdysiejszych demoludów, zerwać ze stereotypem „stylu blokowisk”.
Obraz, jaki się wyłania, jest bardzo ciekawy: generacja twórców, którzy w czasie gdy styl międzynarodowy był w pełni rozkwitu, pozostawali osobni i trzymali się własnej drogi. Byli na swój sposób antysystemowi, jako że nie dali się uwięzić żadnej doktrynie – ani architektonicznej, ani politycznej. Mimo niebywałej skali zniszczeń wojennych, mimo konieczności „zaczynania od zera” byli architektami ciągłości, wiernymi etosowi profesji i dziedzictwu poprzedników. Z takim oparciem rozwinęli swój własny, oryginalny język architektury, a wiele ich dzieł zyskało status ikon.
Patrzymy na nie już bez uprzedzeń, bliżsi spełnienia tego, o czym mawiał Karel Prager: że do nowych rzeczy ludzie się muszą dopiero przyzwyczaić.
Spis treści
Od redakcji
Mamy na oku
Ląd wciąż nieodkryty? Z Davidem Crowleyem rozmawia Michał Wiśniewski
Henrieta Moravčíková, Słowacja: poszukiwanie nowej formy
Radomíra Sedláková, Do nowych rzeczy ludzie muszą dopiero przywyknąć: Karel Prager
Szymon Piotr Kubiak, „Budowle specjalne” w mieście ruin: Hermann Henselmann
Łukasz Galusek, Nowoczesność zakorzeniona: Edo Ravnikar
Urša Komac, Niestandardowo nowocześni: Bogdan Bogdanović i Jože Plečnik
Ivan Ristić, Miejsca dla kontemplacji. O Bogdanie Bogdanoviciu
Łukasz Galusek, Radykalny. Bogdan Bogdanović
Bogdan Bogdanović. Fotografie: Michał Korta, Utracone miasto
Łukasz Galusek, Skopje – niedokończone miasto solidarności
Ewa Chojecka, Tychy – socjalistyczne miasto dzisiaj
Anna Syska, Paweł Jaworski, Socmodernistyczne centrum Katowic
Michał Wiśniewski, (R)ewolucja: krakowska szkoła modernizmu
György Szegő, Węgry: przemilczana inna moderna
Magdalena Link‑Lenczowska, Szkice techniczne z demokracji bezpośredniej
Marta Karpińska, Podnoszenie kurtyny
Magdalena Bystrzak, Schola non grata
Alina Șerban, Urzekające widoki
Żanna Komar, Sowiecki modernizm oczami Zachodu
Warte, ciekawe, do przemyślenia
Janusz Sepioł, Tomba Brion
Miljenko Jergović, Dwa weekendy: Lwów i Kraków