Krajobraz europejskich miast zapełnił się pomnikami, muzeami, tablicami pamiątkowymi, instalacjami artystycznymi, których celem jest przypominanie o historii. Niejednokrotnie forma upamiętniania staje się powodem do dyskusji czy punktem zapalnym. Czy istnieje tylko jeden model „uobecniania” przeszłości, czy też Europa staje się dziś domem dla różnych form świadomości historycznej i różnych sposobów czynienia przeszłości naszą teraźniejszością? Próbą odpowiedzi na te pytania jest interdyscyplinarna monografia autorstwa Sharon Macdonald, wybitnej antropolożki kulturowej związanej z Uniwersytetem w Yorku oraz Uniwersytetem Humboldtów w Berlinie.
Tłumaczenie: Robert Kusek
Spis treści
Prolog
Kompleks europejskiej pamięci
Fenomen pamięci
Kompleks pamięci
Metodologia
Problemy z pamięcią
Pamięć. Terminologia i propozycje alternatywne
Dziedzictwo
Europa oraz inni
Preludia
Wytwarzanie pamięci. Europa, tradycje oraz inne uobecnione przeszłości
Wytwarzanie tradycji
Antropologia, tradycja, Europa
Wytwarzanie europejskiej historii
W poszukiwaniu europejskiej świadomości historycznej
Inne historie
Narracje o sobie i o przeszłości. Przypadek postsowieckiej Łotwy
Opowiadanie przeszłości. Wyzwanie wieloczasowości
Antropologia i historia. W stronę zapętlenia
Paradygmat wieloczasowości
Teren i archiwum
Kształtowanie wspomnień
Twórcze wspominanie traumy. Przypadek Toskanii
Ciche głosy
Pamięć nieopowiedziana
Sposoby uobecniania przeszłości
Wieloczasowe eksperymenty
Odczuwanie przeszłości. Ucieleśnienie, miejsce oraz nostalgia
Zwrot w stronę ucieleśnienia, materialności oraz afektu
Postsocjalistyczne martwe ciała
Nostalgia
Rodzaje nostalgii
Dotyk miejsca
Postsocjalistyczna nostalgia
Sprzedawanie przeszłości. Utowarowienie, autentyczność i dziedzictwo
Utowarowienie i nieautentyczność
Kultura i biznes w Opowieści o Skye
Niezbywalne dziedzictwo
Historia, mit, opowieść
Autentyczność
Prawdziwe jedzenie
Autentyczność rzeczy oraz osób
Względność a poświadczanie autentyczności
Muzealizacja, życie codzienne, czasowość oraz starocie
Muzealizacja
Przedmioty
Skye Museum of Island Life (Muzeum Życia na Wyspie Skye)
Czas
Przestrzeń
Własność / konsumpcja
Dziedzictwo transkulturowe. Rekonfiguracja tożsamości
i sfery publicznej
Transkulturowość oraz inne terminy
Tożsamość narodowa, monumenty oraz muzea
Tożsamości, kultura i dziedzictwo
Odsłanianie i zasłanianie dziedzictwa
Dziedzictwo transkulturowe w muzeum
Związki transkulturowe
Wystawianie migracji
Pamięć kosmopolityczna. Upamiętnianie Zagłady i tożsamość narodowa
Pamięć kosmopolityczna
Upamiętnianie i udziedziczanie Zagłady
Dziedzictwo Holokaustu
Fenomen Holokaustu
Rytualne upamiętnianie Zagłady
Nacjonalizm a izraelskie upamiętnianie Zagłady w Polsce
Dylematy narodowej tożsamości
Żydzi w Nowej Europie
Wznieść się ponad narodowe resentymenty? Przypadek powojennych Bałkanów
Przyszłość pamięci i zapomnienia w Europie
Europa i jej przeszłości
Czasowości
Pamięć i tożsamość
Ekspansja
Uobecnianie przeszłości. Refleksja oraz afekt
Posłowie do wydania polskiego
Przypisy
Indeks nazwisk
O autorce