W dniach 1-15 lipca 2023 roku w Budapeszcie odbyła się 12. edycja szkoły letniej V4 Heritage Academy. Tematem spotkań w stolicy Węgier była rekonstrukcja zabytków, czyli odtwarzanie cennych kulturowo obiektów zniszczonych w wyniku wypadków i katastrof naturalnych.
Zjawisko rekonstrukcji zniszczonych obiektów jest częścią historii architektury już od starożytności. Ochrona wartości dóbr dziedzictwa kulturowego, a w szczególności obiektów światowego dziedzictwa wiąże się z licznymi wyzwaniami – by wymienić tylko negatywny wpływ działalności człowieka czy klęsk żywiołowych. Społeczeństwa Europy Środkowej, naznaczone piętnem tragicznych wydarzeń XX wieku posiadają tutaj szczególne doświadczenia. Pytanie „odbudowywać czy nie odbudowywać?” towarzyszyło i towarzyszy dziś wielu dyskusjom w kręgach konserwatorów i wszystkich osób zaangażowanych w ochronę zabytków.
Uczestnicy kolejnej edycji szkoły letniej V4 Heritage Academy wzięli na warsztat rolę źródeł pisanych, obrazów, zdjęć i relacji świadków jako podstawy działań rekonstrukcyjnych. Rozmawiali o różnicach pomiędzy ruinami „tymczasowymi” i historycznymi, o motywacjach towarzyszących społecznym inicjatywom odbudowy i zmieniającym się w perspektywie czasowej odbiorze zrujnowanych obiektów. Istotną część programu stanowiły wizyty studyjne. Uczestnicy i uczestniczki zwiedzili dwa miejsca wpisane w 1987 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO: Dzielnicę Zamkową w Budapeszcie oraz zabytkową wieś Hollókő, a także zamek w Wyszehradzie.
Realizowany od 2009 roku program edukacyjny V4 Heritage Academy jest skierowany do przedstawicieli i przedstawicielek instytucji kultury, służb konserwatorskich, organizacji pozarządowych oraz studentów i studentek z Europy Środkowej. Jego celem jest wymiana wiedzy i podnoszenie kompetencji w zarządzaniu dziedzictwem kulturowym w krajach naszego regionu. Każda odsłona programu odbywa się w wybranych miejscach historycznych w krajach V4.
Organizatorami 12. edycji szkoły letniej V4 Heritage Academy były: Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, Ministerstwo Budownictwa i Transportu Węgier oraz Lechner Knowledge Centrer. Program odbywa się pod auspicjami Grupy Roboczej Ekspertów ds. Dziedzictwa Kulturowego Krajów Grupy Wyszehradzkiej.
Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie
Ministerstwo Budownictwa i Transportu Węgier
Lechner Knowledge Centrer
Program odbywa się pod auspicjami Grupy Roboczej Ekspertów ds. Dziedzictwa Kulturowego Krajów Grupy Wyszehradzkiej.