Czy mamy inny spadek po socjalistycznej architekturze niż blokowiska z wielkiej płyty? Tak, mamy! Kosmiczne spodki, wieże jak rakiety, UFO-mosty, hotele-piramidy, wieżowce-kukurydze i wieżowce-gwiazdy, Bramy Słońca, budynki-brutale i budynki-rzeźby, kościoły-namioty i meczety-lunety. To o nich opowiada nowa wystawa Międzynarodowego Centrum Kultury.
Ocena socjalistycznego modernizmu podlega dziś gruntownemu przewartościowaniu. Marny koniec komunizmu oznaczał, że jego architektoniczny dorobek nagle stał się kłopotliwym dziedzictwem. Po trzech dekadach, gdy ideologia zwietrzała, świadomi ograniczeń naszych własnych czasów możemy jednak pokusić się o inne rozpoznanie — nowe albo przynajmniej pozbawione negatywnych emocji. Remanent trwa, choć dotąd rzadko wykraczał poza granice poszczególnych krajów. Proponujemy więc szerszy horyzont i gruntowniejsze przewartościowanie; spojrzenie przez pryzmat najwybitniejszych dzieł i twórców, pokazanie różnorodności form, zrozumienie kontekstu. Architektura nie jest polityczną kalką — i dlatego socjalistyczny modernizm domaga się ponownego odczytania. Bez przesądów i bez uprzedzeń.
Nawet w niesprzyjających warunkach socjalistyczni architekci potrafili utrzymać oryginalność i artystyczną autonomię. Tworzyć dzieła wymykające się łatwym sądom. Trzymać się własnej drogi. Nie dać się uwięzić doktrynie — ani architektonicznej, ani politycznej. Robić swoje. Mimo niebywałej skali wojennych zniszczeń, mimo konieczności „zaczynania od zera” wielu z nich było architektami ciągłości, wiernymi etosowi profesji i szanującymi osiągnięcia poprzedników. Z takim zapleczem rozwinęli indywidualny styl, a wiele ich dzieł zyskało status ikon.
Wystawa „Socmodernizm. Architektura w Europie Środkowej czasu zimnej wojny” stanowi pierwsze panoramiczne ukazanie powojennego dorobku architektonicznego naszej części kontynentu. Jest owocem współpracy MCK z czołowymi instytucjami architektonicznymi regionu.
Koncepcja programowa MCK
Agata Wąsowska-Pawlik, dr Łukasz Galusek
Koncepcja wystawy
dr Łukasz Galusek, dr Michał Wiśniewski
Zespół kuratorski
dr Łukasz Galusek, dr Michał Wiśniewski, Natalia Żak
Identyfikacja wizualna
Kuba Sowiński
Architektura wystawy
Barbara Nawrocka, Dominika Wilczyńska (Miastopracownia)
Produkcja wystawy
Dorota Kosiec
Skład i łamanie materiałów tekstowych
Damian Nowak, Kuba Sowiński
Opracowanie materiałów zdjęciowych
Łukasz Podolak (Studio Weird Gentlemen)
Tłumaczenie i korekta w języku angielskim
Jessica Taylor-Kucia
Redakcja i korekta w języku polskim
Paulina Roszak-Niemirska, Piotr Niemirski
Montaż
Emanuel Mróz, Jakub Wójtowicz
Oświetlenie i multimedia
Maciek Bernaś, Jan Chołoniewski
Przewodnik w PJM
Jakub Studziński (opracowanie), Dawid Halota (nagranie i montaż)
Audiodeskrypcja
Regina Mynarska, Dawid Górny
Współpraca
Joanna Biegacz, Ewa Czarnecka, Magdalena Grabias, Joanna Hojda-Pepaś, Robert Karwowski, Agata Klejzerowicz, dr Żanna Komar, Dorota Korohoda, Daniel Krawczyk, Jacek Maj, dr Paulina Małochleb, Antoni Michalik, Marcin Pańtak, Łukasz Pieróg, Zofia Rokitka, Bartosz Sadulski, Anna Sawłowicz, Paulina Semianchuk, Anna Śliwa, dr Mariusz Soczówka, Klaudia Słupek, Magdalena Spyrka, Karolina Wójcik
Specjalne podziękowania zechcą przyjąć
Nina Ademović, dr Sabra Daici, Vladimir Deskov, prof. Hanna Grzeszczuk-Brendel, Igor Hansen, dr Helena Huber-Doudová, dr Ana Ivanovska Deskov, dr Jovan Ivanovski, dr Ivan Jancár, dr Sorina Jecza-Ianovici, Klára Jeništová, prof. Katarzyna Józefowicz, dr Dominika Kaniecka, prof. Marie Klimešová, dr Elisabeth Klotz, Alicja Knast, Marek Korski, Ľudovít Kupkovič, dr Alexandra Kusá, prof. Andres Kurg, prof. Romuald Loegler, Katarzyna Małyszko, Ewa Mańkowska, Viera Mecková, Martina Mertová, Vesna Meštrić, Alex Mlynárčik, Marko Mušič, Tatjana Neidhardt, dr Kinga Nettmann-Multanowska, dr Patryk Oczko, dr Andreea Palade Flondor, Constantin Flondor, Andrei Pandele, Piotr Patkowski, Marta P. Perůtková, Judit Rajk, Eglė Rakauskaitė, dr Gina Renotière, Grete Tiigiste, dr Bogo Zupančič
Dołożyliśmy wszelkich starań, aby skontaktować się z dysponentami praw autorskich do fotografii. Ewentualne niedopatrzenia zostaną niezwłocznie skorygowane.
Centrum Architektury w Wiedniu (Architekturzentrum Wien)
Chorwackie Muzeum Architektury w Zagrzebiu (Museum of Croatian Architecture in Zagreb)
CIVA — Centrum Informacyjne, Dokumentacyjne i Wystawiennicze Architektury, Krajobrazu i Planowania Przestrzennego w Regionie Stołecznym Brukseli (CIVA, Centre for Information, Documentation and Exhibitions on the city, architecture, landscape and urban planning in the Brussels-Capital Region)
Estońskie Muzeum Sztuki KUMU w Tallinnie (Estonian Art Museum KUMU in Tallinn)
Galeria Jecza w Timișoarze (Jecza Gallery in Timișoara)
Galeria Narodowa w Pradze (National Gallery Prague)
Instytut Dokumentacji Architektury Biblioteki Śląskiej w Katowicach (Institute for Architecture Documentation of the Silesian Library in Katowice)
Muzeum Architektury i Designu MAO w Lublanie (Museum of Architecture and Design MAO in Ljubljana)
Muzeum Architektury we Wrocławiu (Museum of Architecture in Wrocław)
Muzeum Estońskiej Architektury w Tallinnie (Estonian Museum of Architecture in Tallinn)
Muzeum Miejskie w Tychach (City Museum of Tychy)
Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Zagrzebiu (Museum of Contemporary Art in Zagreb)
Muzeum Sztuki w Ołomuńcu (Olomouc Museum of Art)
Regionalna Galeria Sztuk Pięknych w Zlinie (Regional Gallery of Fine Arts in Zlín)
Słowacka Galeria Narodowa w Bratysławie (Slovak National Gallery in Bratislava)
Uniwersytet św.św. Cyryla i Metodego w Skopju (Ss. Cyril and Methodius University of Skopje)
Materiałów i dzieł użyczyli również:
Archiwum „Dziennika Zachodniego” w Katowicach (Dziennik Zachodni Archive in Katowice)
Biblioteka Jagiellońska w Krakowie (Jagiellonian Library in Kraków)
Estońskie Muzeum Sportu i Igrzysk Olimpijskich w Tartu (Estonian Sports and Olympic Museum in Tartu)
Filmoteka Narodowa — Instytut Audiowizualny w Warszawie (National Film Archive — Audiovisual Institute in Warsaw)
Fundacja Fangora w Warszawie (Fangor Foundation in Warsaw)
Fundacja Hundertwassera w Wiedniu (Hundertwasser Foundation in Vienna)
Muzeum Historii Katowic (Museum of the History of Katowice)
Muzeum Plakatu w Wilanowie (Poster Museum at Wilanów)
Oddział Archiwum Państwowego w Gliwicach (Branch Office of the State Archive in Gliwice)
Wytwórnia Filmów Fabularnych we Wrocławiu (Wrocław Feature Film Studio)
Obiektów ze zbiorów prywatnych użyczyli:
Maria Bertrandt, Vladimir Deskov, Łukasz Galusek, Ana Ivanovska-Deskova, Jovan Ivanovski, Katarzyna Józefowicz, Maria Klimešová, Żanna Komar, Marek Korski, Katarzyna Małyszko, Marko Mušič, Andrei Pandele, Judit Rajk, Michał Wiśniewski
Drukuj 
