Podczas wizyty studyjnej w Międzynarodowym Centrum Kultury przedstawiciele i przedstawicielki Komisji Głównej Parlamentu Krajowego Hesji i dyrektor Deutsches Polen-Institut rozmawiali o swoich doświadczeniach w działaniach na rzecz dialogu polsko-niemieckiego i wspólnych projektach. Poznali również aktualne działania naszej instytucji oraz wysłuchali specjalnie przygotowanego dla nich wykładu prof. Jacka Purchli.
Deutsches Polen-Institut zajmuje się historią, polityką, kulturą i społeczeństwem Polski oraz relacjami polsko-niemieckimi. Organizacja rozwija stosunki z Polską poprzez swoje programy realizowane głównie w Niemczech – prowadzi praktyczne badania naukowe, oferuje programy edukacyjne dla szkół i uczelni wyższych, organizuje fora polityczne, projekty wydawnicze oraz wydarzenia publiczne. Instytut posiada również bogate zbiory biblioteczne na temat stosunków polsko-niemieckich, współczesności i historii Polski, a także literatury w oryginale i w przekładach.
Podczas swojej wizyty w Polsce grupa ma spotkać się również z redakcją „Tygodnika Powszechnego”, odwiedzić Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz zawitać do Warszawy.
Wspólne działania na rzecz Willi Decjusza
Wizyta delegacji z Hesji oraz prof. Petera Olivera Loewa była szczególnym wydarzeniem dla naszej instytucji. Wraz z Deutsches Polen-Institut MCK było przed laty zaangażowane w działania na rzecz renowacji Willi Decjusza i utworzenia w niej miejsca spotkań badaczy oraz badaczek z różnych krajów Europy. Jak pisał w artykule o powstaniu Willi Decjusza prof. Jacek Purchla*, 29 maja 1991 roku, dzień po uroczystej inauguracji na Wawelu Międzynarodowego Centrum Kultury Karl Dedecius, założyciel i wieloletni dyrektor Deutsches Polen‑Institut w Darmstadcie, w imieniu delegacji niemieckiej przedstawił pomysł stworzenia w Krakowie „forum humanistów” i podniesienia w ten sposób z ruin renesansowej willi na Woli Justowskiej:
– Nie było dziełem przypadku, że powstanie Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie w maju 1991 roku zbiegło się w czasie z ideą stworzenia w Willi Decjusza miejsca spotkań intelektualistów z różnych krajów Europy. Obie inicjatywy wyrastały bowiem nie tylko z nowej rzeczywistości politycznej i atmosfery lat 1989 i 1990, ale i z tego samego przekonania o potrzebie i konieczności prowadzenia nieustającego dialogu między ludźmi różnych języków i kultur. W tym dialogu szczególną rolę odgrywała kwestia polsko‑niemieckiego pojednania – dodaje w swoim tekście prof. Purchla.
Wieloletnia współpraca MCK z Deutsches Polen-Institut i Karlem Dedeciusem
W kolejnych latach MCK wielokrotnie współpracowało z Deutsches Polen-Institut również w ramach innych inicjatyw. Karl Dedecius uczestniczył m.in. w słynnej konferencji z 1993 r. w Międzynarodowym Centrum Kultury pt. „Narody i stereotypy”. Wzięli w niej udział przedstawicieli różnych narodów (Białorusinów, Czechów, Francuzów, Litwinów, Niemców, Polaków, Rosjan, Słowaków, Szwedów i Węgrów), zaproszeni do rozmowy o stereotypowym postrzeganiu siebie nawzajem. Obok dyrektora Deutsches Polen-Institut, uczestniczyli w niej również Czesław Miłosz czy Tomas Venclova.
W naszej instytucji odbywały się także kilkukrotnie gale wręczenia Nagrody im. Karla Dedeciusa. Jednej z nich towarzyszyła wystawa prezentująca laureatów oraz patrona nagrody, przyznawanej przez Fundację Roberta Boscha dla polskich tłumaczy literatury niemieckojęzycznej i niemieckich tłumaczy literatury polskiej (20 maja – 3 czerwca 2013). Ekspozycję zrealizowaliśmy we współpracy z Deutsches Polen-Institut w Darmstadt. Dyrektor tej organizacji, Karl Dedecius przez wiele lat wspierał pojednanie Polaków i Niemców oraz propagował literaturę polską w Niemczech i w świecie. Miał wielkie zasługi zwłaszcza dla Krakowa i promocji jego kultury za granicą. Osobiście przygotował i wydał monograficzne tomy „Biblioteki Polskiej” poświęcone: Kornelowi Filipowiczowi, Stanisławowi Lemowi, Czesławowi Miłoszowi, Sławomirowi Mrożkowi, Janowi Józefowi Szczepańskiemu i Wisławie Szymborskiej. MCK współpracowało również z prof. Dieterem Bingenem, kolejnym dyrektorem Deutsches Polen-Institut, który wielokrotnie gościł w naszej instytucji.
W 2005 roku w MCK odbyło się spotkanie Wisławy Szymborskiej i Karla Dedeciusa.
Mamy nadzieję, że tak bogata historia wspólnych działań na rzecz stosunków polsko-niemieckich znajdzie kontynuację w przyszłości i jeszcze niejednokrotnie będziemy mieli okazję współpracować oraz gościć osoby reprezentujące Deutsches Polen-Institut oraz parlamentarzystów i parlamentarzystki z Hesji w MCK. Prof. Peter Oliver Loew kontynuując misję swojego poprzednika, również docenia i promuje kulturę polską w Niemczech i na świecie.
„Willa Decjusza. Krótka historia reanimacji”, Rocznik MCK nr 34/2025, Kraków 2026, s. 26-35.
