Konferencja i ceremonia wręczenia nagród w ramach konkursu The European Museum of the Year Award [Europejskie Muzeum Roku] (EMYA) 2026 odbyła się w Bilbao. To tu swoją siedzibę ma Euskararen Etxea, the House of the Basque Language [Dom Języka Basków], zdobywca Nagrody EMYA 2025. W dniach od środy 10 czerwca do niedzieli 14 czerwca 2026 r. muzealnicy i muzealniczki z całej Europy oraz osoby zajmujące się szeroko pojętym dziedzictwem kulturowym spotkały się, by porozmawiać o inkluzywności w instytucjach kultury i działaniach zwiększających ich dostępność. Jedno z najważniejszych muzealnych wydarzeń roku odbyło się pod hasłem: „Disrupting the Museum: Inclusion for All” [„Przełom w muzeum: integracja dla wszystkich”]. Wziął w nim udział dr Michał Wiśniewski z MCK, historyk i kurator licznych wystaw, który jest jednym z członków Rady Nadzorczej (Board of trustrees) European Museum Forum [Europejskiego Forum Muzeów] (EMF). To najważniejsza organizacja skupiająca muzea na kontynencie europejskim, działająca pod patronatem Rady Europy.
Refleksja o inkluzywności i doświadczaniu kultury wszystkimi zmysłami
Spotkanie instytucji kultury, które w sposób szczególny realizują misję społeczną i są innowacyjne w swoich działaniach, było okazją do rozmowy o wartościach i nowych pomysłach na działalność muzealną, a także do refleksji na temat roli muzeum we współczesnym świecie przez pryzmat dostępności i inkluzywności. Dr Michał Wiśniewski był moderatorem panelu podczas konferencji, pt. „Connecting public through the senses” [Łączenie publiczności poprzez zmysły]. Osoby uczestniczące w dyskusji rozmawiały o coraz szybciej rozwijającej się ofercie muzeów o charakterze multisensorycznym, oddziałującej jednocześnie na wszystkie zmysły. Dyskutowano o tym, jak projektowanie wydobywające na pierwszy plan sensorykę, może wzbogacić odbiór, a jak go przytłoczyć . Poruszono też temat jej wpływu na pamięć, jej kształtowanie, empatię czy społeczne zaangażowanie. W panelu prowadzonym przez eksperta MCK wzięły udział osoby reprezentujące instytucje z Niemiec, Belgii i Hiszpanii.
EMYA 2026 – prestiżowa nagroda muzealna
Do Nagrody EMYA 2026 nominowane zostały 34 instytucje z 17 krajów. Wśród nich oprócz Muzeum Inżynierii i Techniki z Krakowa, prezentującego nowoczesne i innowacyjne podejście do dziedzictwa techniki, znalazły się też instytucje z Belgii, Danii, Finlandii, Grecji, Hiszpanii, Litwy, Luksemburga, Niemiec, Portugalii, Słowenii, Szwajcarii, Turcji, Węgier i Wielkiej Brytanii. Nominowane muzea zaprezentowały podczas konferencji w Bilbao swoje osiągnięcia i projekty.
13 czerwca Europejskie Forum Muzeów ogłosiło laureatów nagród EMYA 2026. Tytuł Europejskiego Muzeum Roku 2026 otrzymało Den Gamle By. National Open-Air Museum of Urban History and Culture w Aarhus (Dania). Nagrodę Muzealną Rady Europy przyznano Young V&A w Londynie (Wielka Brytania). Nagroda Kennetha Hudsona za odwagę instytucjonalną i integralność zawodową trafiła do Museum of Madness Institute w Trate (Słowenia), Nagroda Silletto za współpracę ze społecznością do AlpenStadtMuseum Sonthofen (Niemcy), Nagroda Portimão za otwartość i inkluzywność do Museo Etnografico della Valle di Muggio w Cabbio (Szwajcaria), a Nagroda za zrównoważony rozwój do Lahti Museum of Visual Arts Malva w Lahti (Finlandia).
EMYA to najbardziej prestiżowe wyróżnienie w europejskim sektorze muzealnym, wręczane od 1977 roku pod patronatem Rady Europy, razem z Nagrodą Muzealną Rady Europy. Oba wyróżnienia mają wspierać innowacyjne działania w sektorze muzealnym, a także promować wartości demokratyczne, dialog międzykulturowy, różnorodność i prawa człowieka. Organizatorem konferencji i wręczenia nagród Europejskiego Muzeum Roku 2025 (EMYA) jest Europejskie Forum Muzeów. To najważniejsza organizacja skupiająca muzea na kontynencie europejskim, działająca pod patronatem Rady Europy.
