21 maja 2026, godz. 18.00
Rozmowa o współczesnej Ukrainie
Międzynarodowe Centrum Kultury wraz z Centrum Mieroszewskiego zapraszają na spotkanie premierowe wokół książki „Niewinny content i inne pułapki. Ukraińskie eseje o tożsamości”. To zbiór tekstów współczesnych ukraińskich autorów i autorek, którzy podejmują refleksję nad pamięcią, tożsamością, językiem i kulturą. Stawiają pytania o zawłaszczone dziedzictwo kulturowe i ślady imperialnych narracji, o rolę literatury, sztuki i instytucji kultury w czasie wojny. Spotkanie będzie okazją do rozmowy o współczesnej Ukrainie opowiadanej własnym głosem – poza uproszczeniami i gotowymi interpretacjami.
W dyskusji udział wezmą prof. Katarzyna Kotyńska, Sofija Riabczuk oraz Bohdana Romancowa. Spotkanie poprowadzi Joanna Majewska-Grabowska. Dla polskich czytelników książka i dyskusja będą nie tylko okazją do spotkania z ukraińską myślą intelektualną, lecz także szansą na lepsze zrozumienie doświadczeń, odniesień historycznych i kodów kulturowych, które kształtują współczesną Ukrainę.
Książka „Niewinny content i inne pułapki. Ukraińskie eseje o tożsamości”
Publikacja Wydawnictwa Centrum Mieroszewskiego to książka o pamięci i tożsamości, ale także o tym, jak kultura staje się przestrzenią odzyskiwania narracji. Autorzy i autorki zawartych w niej esejów przyglądają się zarówno dziedzictwu przeszłości, jak i doświadczeniu teraźniejszości. Pytają, dlaczego Psałterz Kijowski wciąż znajduje się w Petersburgu, jak i po co Rosja wywoziła ukraińskie dziedzictwo kulturowe, co pozostawiła po sobie sowiecka propaganda monumentalna i jak język imperium kształtował sposób myślenia o rzeczywistości.
Jednak książka „Niewinny content i inne pułapki. Ukraińskie eseje i tożsamości” nie jest poświęcona wyłącznie historii czy wojnie. To także opowieść o współczesnej kulturze Ukrainy i jej odporności. Publikacja przywołuje m.in. muzea, które w czasie wojny stają się miejscami wsparcia i wspólnoty. Opowiada o literaturze funkcjonującej w stanie wyjątkowym i o tym, co czytają Ukraińcy po 24 lutego 2022 r. Mówi wiele o kulturze, która nie chce już być opowiadana cudzym językiem. Zebrane w tomie eseje łączy nieufność wobec prostych odpowiedzi. To książka o podważaniu stereotypów, rozbrajaniu gotowych interpretacji i odzyskiwaniu prawa do własnej opowieści.
Publikacja powstała w ramach Polsko-Ukraińskiej Szkoły Przekładu Słowa na Słowa – projektu Centrum Mieroszewskiego dla młodych tłumaczy.
Podczas spotkania będzie można kupić książkę „Niewinny content i inne pułapki. Ukraińskie eseje i tożsamości”.
Osoby uczestniczące w spotkaniu:
prof. Katarzyna Kotyńska – tłumaczka literatury ukraińskiej, ukrainistka i literaturoznawczyni. Profesorka Uniwersytetu Jagiellońskiego, laureatka Drahoman Prize 2023. Autorka książki „Lwów. O odczytywaniu miasta na nowo” i tłumaczka kluczowych ukraińskich autorów.
Joanna Majewska-Grabowska – doktorantka na wydziale filologicznym UJ, tłumaczka z języka ukraińskiego, przewodniczka i edukatorka (m.in. w MCK, Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK oraz w Muzeum Fotografii MuFo). Współautorka podcastu „W 20 minut do Ukrainy”.
Sofija Riabczuk – koordynatorka programu ukraińskiego w Dziale Edukacji Muzeum Narodowego w Warszawie. Wcześniej związana m.in. z Narodowym Muzeum Sztuki Ukrainy i „Mystećkim Arsenałem”. Autorka tekstów i projektów z obszaru edukacji muzealnej i kultury.
Bohdana Romancowa – redaktorka, krytyczka literacka i eseistka. Wykłada kursy literackie, współpracuje z ukraińskimi platformami edukacyjnymi i polskim „Dwutygodnikiem”. Autorka tekstów publikowanych m.in. w tomach „Słownik wojny” i „Wojna 2022”.