Dwudziestolecie działalności Międzynarodowego Centrum Kultury postanowiliśmy uczcić wydaniem publikacji, która z jednej strony podsumowałaby dwadzieścia lat przemian w Polsce, Europie i świecie, z drugiej – mogłaby stać się prognozą na nowa dekadę. Do podzielenia się przemyśleniami i doświadczeniami zaprosiliśmy Przyjaciół z Polski i zagranicy. Nie odmówili!
Refleksje zawarte w książce współtworzonej przez pięćdziesięciu autorów z wielu krajów osnute są wokół trzech kluczowych zagadnień: Europy i dialogu; dziedzictwa i pamięci; kultury i rozwoju. Odnoszą się one wprost do misji MCK. Chcemy nowocześnie myśleć i mówić o przeszłości. Wkomponować ją w nieuchronną zmianę, której jesteśmy uczestnikami.
Spis treści
20 lat po…
Andrzej Wajda, [Na dwudziestolecie Międzynarodowego Centrum Kultury]
Magdaléna Vášáryová, Wystarczy, że możemy wejść
Csaba G. Kiss, Brama krakowska
Shlomo Avineri, Kraków – miasto pokonujące granice
Europa i dialog
Danuta Hübner, Europa jest dialogiem
Adam Michnik, Polska i sąsiedzi dwadzieścia lat po
Ion Caramitru, „Nie możemy żyć w świecie wyobrażonym”
Erhard Busek, Dzieje, historie, strzępy opowieści. Historia jako główny składnik kultury europejskiej
Emil Brix, Europejska świadomość. Wzorce pamięci w Europie po zakończeniu zimnej wojny
Janusz Sepioł, Nowa siła? Grupa Wyszegradzka po dwudziestu latach transformacji
Rupert Graf Strachwitz, Moja wizja Europy
Krzysztof Czyżewski, Etos pogranicza
Ewa Chojecka, Regionalizm i polskie myślenie o Europie
Pavel Zatloukal, „Moja” Polska w pięciu obrazkach
Yevsey G. Gendel, Polska jest różna, Kraków też – ale MCK jest jedyne i niepowtarzalne!
Thomas Schulz, Niemieckie dziedzictwo kultury w Polsce – wspólne dziedzictwo?
Dieter Bingen, Zasada dialogu w polsko‑niemieckim forum ekspertów Grupa Kopernika
Aleksander V. Lipatov, Rosyjski odbiór polskości – rys historyczny
Nelly Bekus, Europejska szkoła dialogu. Jak wyjść z kryzysu białoruskiej tożsamości?
Bronislavas Genzelis, Przemiany stereotypów – Polacy nasi wrogowie, Polacy nasi przyjaciele
Wu Lan, Kultura w relacjach polsko‑chińskich na początku XXI wieku
Pamięć i dziedzictwo
Henryk Samsonowicz, Powstawanie Europy
Krzysztof Pomian, Narodziny i przemiany dziedzictwa europejskiego
Zdzisław Najder, Węzły europejskiej pamięci
Joseph Rykwert, Urok rzeczy starych
Giorgio Piccinato, Do czego służy historia
Andrzej Tomaszewski (1934–2010), Między architekturą polską i architekturą w Polsce
Sneška Quaedvlieg-Mihailović, Rozwój europejskiego ruchu na rzecz dziedzictwa kulturowego
Gregory J. Ashworth, Dziedzictwo i pamięć, wydziedziczenie i zapomnienie: Międzynarodowe Centrum Kultury jako część mojego dziedzictwa
Leopold Unger, Dziedzictwo bez dziedzica
Agnieszka Sabor, Dziedzictwo żydowsko‑krakowskie
Grzegorz Ryś, Kraków jako sacrum – czasy, miejsca, ludzie
Anna Niedźwiedź, Kraków – miasto papieskie
Karolina Grodziska, O niełatwej sztuce opisywania cmentarzy
Natalia Yakovenko, Wspólne dziedzictwo jako pole współpracy historyków polskich i ukraińskich
Daniel Beauvois, Społeczno‑kulturalne życie Polaków na ziemiach litewsko‑ruskich po 1832 roku. Krótki przegląd głównych
prac historycznych z lat 1990–2010
Mykola Riabchuk, Mit Galicji z perspektywy ukraińskiej
Robert Traba, “Open regionalism” – a practical civic philosophy
Stefan Muthesius, „Otwarty regionalizm” – praktyczna filozofia obywatelska
Simona Škrabec,Niewiedza, przesąd, pogarda. Problemy związane z polską sztuką i historią sztuki
Shobita Punja, Historia i pamięć. Doświadczenia indyjskie
Kultura a rozwój
Rod Fisher, Kultura jako niezbędny komponent relacji zewnętrznych Unii Europejskiej
Jerzy Hausner, Kultura w cywilizacji informacyjnej
Rafał Wiśniewski, Jak z brzydkiego kaczątka… Czyli o wizerunku Polski na arenie międzynarodowej w przeszłym i przyszłym dwudziestoleciu
Andrzej Rottermund, Muzeum jako przestrzeń edukacyjna, czyli edukacja dla wspólnej Europy
Jan Sucháček, Europa Środkowa – dwadzieścia lat przemian od bierności do przestrzeni aktywnej
Stanisław Obirek, Szczęsny dar wolności
Tomislav Šola, Dziedzictwo jako produkt w ujęciu marketingowym
Tamás Fejérdy, Mechanizmy rekompensowania ograniczeń związanych z nieruchomościami mającymi status zabytków
László Beke, Dwudzieste urodziny MCK w Krakowie
Posłowie
Jacek Purchla, Czas zanikających granic