Wystawa w Galerii MCK była próbą wejścia w świat rumuńskiego rzeźbiarza Constantina Brâncușiego – jednego z najważniejszych artystów XX wieku – oraz spojrzenia na jego twórczość przez pryzmat światła i fotografii, która była dla niego nie tylko narzędziem dokumentacyjnym, ale pełnoprawnym polem twórczym.

27 września – 14 grudnia 2025
Wernisaż: 26 września, godz. 18.00

Na początku XX wieku w Paryżu Constantin Brâncuși zrewolucjonizował język rzeźby, redukując formę do jej istoty i szukając w niej czystości oraz duchowej głębi. Uznawany za jednego z ojców sztuki nowoczesnej, wprowadził w swoich pracach rzeźbiarskich abstrakcję i organiczną prostotę. Wystawa zorganizowana w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie we współpracy z Rumuńskim Instytutem Kultury prezentuje wybór unikatowych fotografii Brâncușiego, pochodzących z trzech prestiżowych kolekcji prywatnych: Davida Groba, Bruce’a Silversteina oraz Christiana Reyntjensa. Ekspozycja „Brâncuși. Rzeźbienie światłem” stanowi próbę wniknięcia w proces twórczy rumuńskiego artysty, zrozumienia sposobu, w jaki postrzegał świat i materię, a także tego, jak posługiwał się światłem i cieniem, aby nadawać formie głębsze znaczenia. Jej kuratorką jest Doïna Lemny, wybitna znawczyni sztuki Brâncușiego i autorka licznych publikacji na jego temat. Ze strony MCK współkuratorką wystawy jest Karolina Wójcik, kierowniczka Ośrodka Wystaw i autorka koncepcji wielu prezentowanych w MCK ekspozycji.

Wystawa została pomyślana jako podróż, zarówno dosłowna, jak i duchowa: prowadząca z rodzinnej miejscowości Brâncușiego Hobița, przez atelier w Paryżu – ukazane w obiektywie samego artysty i na zdjęciach Mana Raya czy Edwarda Steichena – aż po monumentalne realizacje w Târgu Jiu i powrót ku duchowym źródłom w Karpatach. Przestrzeń ekspozycyjna stopniowo odsłania kolejne etapy tej drogi, akcentując miejsca i doświadczenia kluczowe dla rozwoju Brâncușiego. Fotograficzne eksperymenty rumuńskiego twórcy zestawiane są z pracami współczesnych artystów: Bogusława Bachorczyka, Maćka Bernasia, Bartka Buczka, Michała Sroki, Justyny Stasiowskiej i Bogdana Achimescu. Ich dzieła – instalacje, ścieżka dźwiękowa, wideo, reinterpretacja pracowni – budują pomost między nowoczesnością a współczesnością, pokazując, że filozofia Brâncușiego pozostaje żywa i inspirująca.

Ekspozycji towarzyszył photobook zawierający esej Doïny Lemny. Publikacja ta prezentuje jeszcze szerszy niż na wystawie wybór fotografii i stanowi jej wizualne oraz merytoryczne uzupełnienie, a zarazem trwały zapis jej kluczowych wątków.

Wystawę „Brâncuși. Rzeźbienie światłem” dopełniał specjalny program wydarzeń, w ramach którego odbyły się wykłady i spotkania z udziałem polskich i zagranicznych gości (m.in. Doïny Lemny, Davida Groba, Jakuba Kornhausera, Erwina Kesslera, Wojciecha Kiwera), pokazy filmowe, liczne oprowadzania oraz warsztaty edukacyjne.

Partnerem projektu był Rumuński Instytut Kultury w Warszawie.

Wystawa prezentowana była w ramach Sezonu Kulturalnego Rumunia–Polska 2024–2025

Sezon Kulturalny Rumunia–Polska 2024–2025 organizują rumuńskie Ministerstwo Kultury i Rumuński Instytut Kultury wraz z polskim Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytutem Adama Mickiewicza, przy wsparciu Instytutu Polskiego w Bukareszcie. W trakcie sezonu odbędzie się kilkadziesiąt wydarzeń: m.in. wystawienniczych, muzycznych, teatralnych, filmowych i literackich. 

Zespół kuratorski

dr Doïna Lemny

Doktor historii sztuki, honorowa konserwatorka w Centrum Pompidou w Paryżu

Karolina Wójcik

Kuratorka MCK

Zespół kuratorski

dr Doïna Lemny

Doktor historii sztuki, honorowa konserwatorka w Centrum Pompidou w Paryżu

Doktor historii sztuki, honorowa konserwatorka w Centrum Pompidou: Muzeum Narodowym Sztuki Współczesnej w Paryżu. Opublikowała archiwa Brâncusiego: „L’Atelier Brâncusi. La Collection” (Paryż 1997), „La Dation Brâncusi: dessins et archives” (Paryż 2003) oraz rumuńską korespondencję i notatki warsztatowe twórcy – w książce „Brâncusi inedit” (Bukareszt 2004). W latach 1998–2002 była współkuratorką siedmiu wystaw tematycznych w atelier Brâncusiego. Odpowiadała także za koncepcje wystaw „Brancusi: Sublimation of Forms” (2019–2020) i „Brancusi: Romanian Sources and Universal Perspectives” (Timișoara, 2023) oraz redagowała katalogi towarzyszące tym ekspozycjom. Jest autorką licznych publikacji na temat twórczości rumuńskiego artysty i wielu esejów o sztuce współczesnej, publikowanych w tomach zbiorowych.

Karolina Wójcik

Kuratorka MCK

Kuratorka w Międzynarodowym Centrum Kultury, jak również kierowniczka Ośrodka Wystaw i autorka koncepcji wielu prezentowanych w MCK ekspozycji.

Poprzedni Następny

Przygotowanie wystawy

Koncepcja programowa
Agata Wąsowska-Pawlik, Marzena Daszewska, Łukasz Galusek

Kuratorka
Doïna Lemny

Współkuratorka
Karolina Wójcik

Fotografie prezentowane na wystawie pochodzą z kolekcji
David Grob, Christian Reyntjens, Bruce Silverstein

Artyści i artystki
Constantin Brâncuși, Ion Miclea
Bogdan Achimescu, Bogusław Bachorczyk, Maciek Bernaś, Bartek Buczek, Marcu Iancu, Wayne Miller, Man Ray, Michał Sroka, Justyna Stasiowska, Edward Steichen, Alfred Stieglitz

Aranżacja plastyczna
Michał Sroka

Produkcja wystawy
Magdalena Gacek, Dorota Kosiec

Koordynacja i logistyka
Karolina Wójcik

Skład tekstów
Anna Wisz

Ścieżka dźwiękowa do wystawy
Justyna Stasiowska

Redakcja, tłumaczenie z i na język polski
Błażej Bauer

Montaż i wykonanie aranżacji
Art Industry Standard, F.H.U.P. FOREST Marcin Gubała, Emanuel Mróz, Jakub Wójtowicz

Oświetlenie i multimedia
Maciek Bernaś

Opieka konserwatorska
Ewa Pietrzak

Przewodnik w PJM
Jakub Studziński, Dawid Halota

Audiodeskrypcja
Regina Mynarska, Dawid Górny

Tyflografiki
Malwina Antoniszczak

Współpraca
Agnieszka Adamczak, Joanna Biegacz, Mateusz Bigaj, Małgorzata Bożek, Magdalena Grabias, Joanna Hojda-Pepaś, Robert Karwowski, Agata Klejzerowicz, Dorota Korohoda, Daniel Krawczyk, Paulina Małochleb, Antoni Michalik, Paulina Orłowska-Bańdo, Marcin Pańtak, Łukasz Pieróg, Paulina Roszak-Niemirska, Anna Sawłowicz, Paulina Semianchuk, Klaudia Słupek, Mariusz Soczówka

Photobook „Brâncuși. Rzeźbienie światłem”:

Autorka tekstów
Doïna Lemny

Projekt graficzny i skład
Kuba Sowiński

Redaktorka prowadząca
Paulina Roszak-Niemirska

Tłumaczenia
Marta Duda-Gryc
(z języka francuskiego na polski / from French into Polish)
Jessica Taylor-Kucia
(z języka polskiego na angielski / from Polish into English)

Redakcja
Paulina Roszak-Niemirska

Korekta
Aleksandra Łozińska, Jessica Taylor-Kucia, Eduard Enache

Druk i oprawa
Drukarnia Skleniarz

Przy wsparciu finansowym

Projekt jest współfinansowany ze środków Miasta Krakowa.

Organizacja, partnerstwo, patronat

Organizatorzy

Patronat medialny wystawy

 

 

 

Stały patronat medialny

 

 

 

 

Specjalne podziękowania zechcą przyjąć

Ovidiu Dajbog-Miron, Eduard Enache, Octavia Cornea, David Grob, Christian Reyntjens, Bruce Silverstein

Drukuj