ILUCIDARE (International Network for Leveraging Successful Cultural Heritage Led Innovations and Diplomacy Through Capacity Building and Awareness Raising) to międzynarodowy projekt badawczy, którego celem była analiza zależności pomiędzy dziedzictwem kulturowym a innowacjami oraz sferą dyplomacji – a także stworzenie przestrzeni wymiany doświadczeń pomiędzy teoretykami i praktykami w zarządzaniu dziedzictwem z różnych krajów. Projekt zrealizowano w latach 2019–2021 przy wsparciu Unii Europejskiej. MCK było jednym z jego partnerów.
Przedmiotem badań w ramach ILUCIDARE były trzy kategorie innowacji opartych na dziedzictwie. Pod lupę wzięliśmy innowacje „napędzane” przez dziedzictwo [heritage-driven innovation], dla których inspiracją są poszczególne artefakty/zasoby dziedzictwa, takie jak inicjatywa „Adoptuj zabytek” („Adoptoi Monumenti”) z Finlandii. Uczestnicy projektu zwracali uwagę na przykłady asymilacji innowacji (assimilation of innovation), czyli innowacje, które zostały opracowane w innych sektorach, ale znalazły zastosowanie w obszarze zarządzania dziedzictwem (takie jak aplikacja SiMAX wykorzystywana w muzeach do tłumaczenia tekstów mówionych i pisanych na język migowy). Istotnym obszarem refleksji była również kategoria dziedzictwa jako zasobu [heritage as resource], której ciekawy przykład stanowi serbska inicjatywa FOLKK łącząca mistrzów tradycyjnego rękodzieła z początkującymi projektantami mody.
Konsorcjum badawcze projektu wyróżniło także dwa rodzaje dyplomacji opartej na dziedzictwie: dyplomację „napędzaną” przez dziedzictwo [heritage-driven diplomacy], w której dziedzictwo służy jako narzędzie do umacniania stosunków międzynarodowych (przykładem może tutaj być wirtualna baza Europeana), a także dziedzictwo w dyplomacji [heritage within diplomacy], czyli wszelkie inicjatywy polityki zagranicznej mające na celu wzmocnienie pozycji danego państwa lub organizacji przez wykorzystanie dziedzictwa (jak np. Europejska Polityka Sąsiedztwa).
Działania w ramach projektu objęły: prace badawcze (badania literaturowe, studia przypadków), działania partycypacyjne i w trybie kokreacji (grupy fokusowe, warsztaty współtworzenia, sesje coachingowe), warsztaty capacity building (m.in. w Kosowie, Kurdystanie, Jemenie, Zimbabwe, Ekwadorze), akademicki kurs online (MOOC na edX), szkoły letnie i zimowe (w Polsce i w Belgii), działania networkingowe i konferencje (ILUCIDAYS) oraz konkursy (Specjalne Nagrody ILUCIDARE w ramach Europejskiej Nagrody w Dziedzinie Dziedzictwa Kulturowego/Nagrody Europa Nostra; ILUCIDARE Challenge).
Przedsięwzięcie, w którym wzięliśmy udział jako jedna z siedmiu instytucji partnerskich, stworzyło przestrzeń wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy teoretykami i praktykami zarządzania dziedzictwem z różnych krajów Europy i świata. Ugościliśmy m.in. jedno ze spotkań konsorcjum projektowego, współpracowaliśmy przy tworzeniu i realizacji akademickiego kursu online i podręczników, a także wzięliśmy udział w pracach jury konkursu o Europejską Nagrodę Dziedzictwa. W dniach od 18 do 24 lipca 2021 roku zorganizowaliśmy również w Krakowie i w Krośnie szkołę letnią ILUCIDARE, która objęła m.in. interaktywne sesje z udziałem uznanych trenerów i ekspertów, wizytę studyjną w Centrum Dziedzictwa Szkła w Krośnie oraz warsztaty Design Thinking.
Punktem wyjścia dla projektu ILUCIDARE były doświadczenia i wnioski z przeprowadzonych wcześniej badań „Cultural Heritage Counts for Europe”, które dostarczyły licznych danych na poparcie intuicyjnej tezy o pozytywnym wpływie dziedzictwa kulturowego na gospodarkę, społeczeństwo, kulturę oraz środowisko naturalne.
Projekt realizowano w latach 2019–2021. Jego koordynatorem był Katolicki Uniwersytet w Leuven (Belgia). Przedsięwzięcie sfinansowano ze środków programu ramowego Unii Europejskiej „Horyzont 2020”.
ILUCIDARE
ILUCIDARE Summer School in Krakow…PDF (1 KB)
Koordynacja projektu:
Katolicki Uniwersytet w Leuve
Partnerstwo:
Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, Europa Nostra, KEA European Affairs, World Monuments Fund España, Kosovo Foundation for Cultural Heritage without Borders, Uniwersytet w Cuence
Projekt finansowany ze środków programu ramowego Unii Europejskiej w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont 2020” na podstawie umowy o udzielenie dotacji nr 821394.