{"id":33748,"date":"2025-05-13T09:24:48","date_gmt":"2025-05-13T09:24:48","guid":{"rendered":"https:\/\/mck.krakow.pl\/wystawy\/rosliny-i-zwierzeta-atlasy-historii-naturalnej-w-epoce-linneusza-2\/"},"modified":"2026-07-14T14:26:34","modified_gmt":"2026-07-14T14:26:34","slug":"rosliny-i-zwierzeta-atlasy-historii-naturalnej-w-epoce-linneusza-2","status":"publish","type":"wystawy","link":"https:\/\/mck.krakow.pl\/en\/wystawy\/rosliny-i-zwierzeta-atlasy-historii-naturalnej-w-epoce-linneusza-2\/","title":{"rendered":"Ro\u015bliny i zwierz\u0119ta. Atlasy historii naturalnej w epoce Linneusza"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n

Na wystawie zaprezentowali\u015bmy jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych kolekcji sztuki graficznej, jakimi szczyci si\u0119 Krak\u00f3w: atlasy historii naturalnej ze zbior\u00f3w Biblioteki Naukowej PAU i PAN oraz Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierz\u0105t PAN. Ekspozycja tych doskonale zachowanych dzie\u0142, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 publikacje powszechnie uznawane za kamienie milowe europejskiej historii naturalnej, inspirowa\u0142a do refleksji o tym, jak na d\u0142ugo przed powstaniem tematycznych kana\u0142\u00f3w telewizyjnych i rozpowszechnieniem si\u0119 ilustrowanych czasopism \u015bwiat przyrody zosta\u0142 doskonale zobrazowany i udokumentowany \u2013 nie tylko z my\u015bl\u0105 o poznaniu, ale i rozkoszy oczu<\/strong><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W ramach ekspozycji zaprezentowali\u015bmy ponad czterdzie\u015bci atlas\u00f3w flory i fauny (zar\u00f3wno otwarte woluminy, jak i lu\u017ane karty), niemal czterysta prac z wizerunkami ryb oraz ponad dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t oryginalnych wielkoformatowych plansz z przedstawieniami ptak\u00f3w i ro\u015blin. W wyborze tym znalaz\u0142y si\u0119 najs\u0142ynniejsze i najwybitniejsze graficznie albumy ornitologiczne i botaniczne tworzone od XVI do XIX wieku \u2013 w epoce, kt\u00f3rej symbolem w przyrodoznawstwie sta\u0142 si\u0119 system klasyfikacji organizm\u00f3w stworzony przez Karola Linneusza. Pokazane zosta\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci nigdy nieprezentowane wcze\u015bniej, zachwycaj\u0105ce edytorsko grafiki i teki, w tym m.in. prace znanej przyrodniczki Marii Sibylli Merian, Georges’a Cuviera, Eleazara Albina, Fran\u00e7ois Levaillanta czy s\u0142ynne dzie\u0142o Ulissesa Aldrovandiego. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n \n
<\/div>\n\n \n \n\n
\n
\n
\n \"\" \n <\/div>\n <\/div> <\/div>\n\n
\n
\n \n Cho\u0107 podstawowym przeznaczeniem atlas\u00f3w historii naturalnej by\u0142o zastosowanie naukowe, to ich kunszt rytowniczy i drukarski, niezwyk\u0142a precyzja wykonania oraz estetyczna stylizacja przemawiaj\u0105 za tym, by uzna\u0107 je za autonomiczne dzie\u0142a sztuki. Publikacje te ukszta\u0142towa\u0142y wyrafinowany standard i niemal ponadczasowy styl ilustracji przyrodniczej, kt\u00f3ra pod pewnymi wzgl\u0119dami wci\u0105\u017c ujawnia przewag\u0119 nad fotografi\u0105. Osoby badaj\u0105ce, maluj\u0105ce, rysuj\u0105ce, a wreszcie zajmuj\u0105ce si\u0119 rytownictwem i nak\u0142adaniem koloru za ich po\u015brednictwem tworzy\u0142y wsp\u00f3lnie precyzyjn\u0105, zdecydowan\u0105 wypowied\u017a. <\/div>\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n\n \n\n <\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Pracowano na efektach wizualnych, kt\u00f3re sprawi\u0142y, \u017ce ro\u015bliny i zwierz\u0119ta do dzi\u015b wydaj\u0105 si\u0119 prawdziwsze i bardziej barwne ni\u017c ich naturalne pierwowzory. Hiperrealistyczne r\u0119cznie kolorowane ryciny oraz najwy\u017cszej pr\u00f3by barwne miedzioryty o wyj\u0105tkowej maestrii wykonania przedstawia\u0142y nie tylko subtelne, drobiazgowo wyrysowane kwiaty czy swojskie gatunki zwierz\u0105t, ale r\u00f3wnie\u017c majestatyczne portrety egzotycznych ptak\u00f3w, niezliczone kszta\u0142ty ryb i niepowtarzalne wzory motyli.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Narracja wystawy dotkn\u0119\u0142a tak\u017ce wsp\u00f3\u0142czesnych kontekst\u00f3w: ekologii, powrotu do uwa\u017cnego zainteresowania przyrod\u0105, zdrowego \u017cywienia i diety czy te\u017c og\u00f3lnie \u2013 trend\u00f3w slow-life. T\u0119sknota za natur\u0105 staje si\u0119 dzi\u015b tym mocniejsza, im bardziej jawi nam si\u0119 ona jako krucha i nara\u017cona na unicestwienie. Kiedy\u015b pierwotna, trwa\u0142a i dost\u0119pna na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki, obecnie kojarzy si\u0119 z zagro\u017conymi gatunkami, kurcz\u0105cymi si\u0119 zasobami i potrzeb\u0105 ochrony tego, co jeszcze przetrwa\u0142o. Wprowadzaj\u0105c odwo\u0142ania do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci podkre\u015blili\u015bmy, \u017ce dziedzictwo naturalne jest nieodnawialnym zasobem nas wszystkich w taki sam spos\u00f3b, jak to kulturowe, kt\u00f3rego znakomitym wyrazem by\u0142y prezentowane na wystawie prace. Ekspozycja stanowi\u0142a jedenasty wsp\u00f3lny projekt MCK i Biblioteki Naukowej Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci i Polskiej Akademii Nauk w Krakowie<\/strong>, a zarazem pierwsze nasze przedsi\u0119wzi\u0119cie zrealizowane z Instytutem Systematyki i Ewolucji Zwierz\u0105t Polskiej Akademii Nauk<\/strong>. Wystawie towarzyszy\u0142o wydanie albumu oraz zestawu kolekcjonerskich plakat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n \n
<\/div>\n\n \n
\"\"\n\n <\/div>\n
\n Od lewej: Agata W\u0105sowska-Pawlik, Anna Olszewska, \u0141ukasz Galusek; fot. Pawe\u0142 Mazur<\/div>\n
<\/div>\n \n\n <\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n
\n\n \n \n <\/div>\n\n
\n \n\n
\n\n\n
\n
Kurator wystawy<\/div>
\n\n \n
\n
\n
\"\"\n<\/div>\n
\n
Krzysztof Radoszek<\/div>\n
Kurator<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n <\/div>\n <\/div>\n\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
Kurator wystawy<\/div>\n \n
\n \"\"\n <\/div>\n\n
\n
\n
\n
\n
\n \"\"\n\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
Krzysztof Radoszek<\/div>\n
Kurator<\/div>\n \n
\n Tw\u00f3rca projekt\u00f3w ksi\u0105\u017cek, plakat\u00f3w i wizerunku, specjalista komunikacji wizualnej, ilustrator i rysownik. Absolwent Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie, specjalizuje si\u0119 w artystycznym projektowaniu wydawnictw albumowych oraz kampaniach wizerunkowych dla instytucji kultury i wydarze\u0144 w kraju i za granic\u0105. Obok MCK wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 m.in. z Europa Nostra, Miastem Krak\u00f3w, Muzeum Narodowym w Krakowie, Zamkiem Kr\u00f3lewskim na Wawelu i Komisj\u0105 Europejsk\u0105. <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\n\n <\/div>\n\n <\/div>\n\n\n
\n\n \n \n
\n\n \n
\n\n \n
\n

\n