{"id":12272,"date":"2024-01-02T10:11:00","date_gmt":"2024-01-02T10:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/mck.krakow.pl\/ksiazek\/litwa-ojczyzna-moja\/"},"modified":"2025-06-03T06:47:48","modified_gmt":"2025-06-03T06:47:48","slug":"litwa-ojczyzna-moja","status":"publish","type":"ksiazek","link":"https:\/\/mck.krakow.pl\/en\/ksiazek\/litwa-ojczyzna-moja\/","title":{"rendered":"Lithuania, My Homeland (Litwa, ojczyzna moja)"},"content":{"rendered":"\n

Tomas Venclova\u2019s essay encompasses Lithuanian history from the arrival of Proto-Indo-Europeans to gaining independence in 1990. He describes not only the political history of Lithuania but also its culture, social changes, customs, relations with neighboring countries, and the waves of emigration. In a thousand pages of his book, he weaves a fascinating story, meandering between East and West, between the Baltic Sea and the Neman River.
No one else contemporary could give Europe such a history of Lithuania!
It is a summa of Venclova\u2019s thoughts, based on his incredible erudition, knowledge, self-awareness, thorough research, numerous conversations, and countless readings. It is also based on something more, something one could describe as some historical sense, which also possessed his friend, Czes\u0142aw Mi\u0142osz. Both could listen to its rhythm \u2013 sometimes kind to people, other times menacing.
Tomas Venclova expertly knows and understands his compatriot. Although he sometimes disagrees with them, he can empathize with those who happened to share history with others \u2013 Poles, Jews, Belarussians, Tatars, Russians, Germans, and other closer or further neighbors.
It is a translation of the edition prepared by Venclova himself for the Polish edition, based upon his two-tome history of Lithuania, published in Vilnius in 2019\u20132021.
Translated into Polish by Beata Kal\u0119ba<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Content<\/summary>\n

Pierwsze czterdzie\u015bci tysi\u0119cy lat
<\/strong>Neandertalczycy i ludzie z Cro\u2011Magnon
Krajobraz a historia
Wcze\u015bni europeidzi
Indoeuropejczycy i j\u0119zyki indoeuropejskie
Ba\u0142towie
Epoka br\u0105zu i epoka \u017celaza
Ba\u0142towie na wschodnim pograniczu
Ba\u0142towie zachodni
Ba\u0142towie p\u00f3\u0142nocni
Litwini
S\u0105siedzi: Liwowie i Wendowie
S\u0105siedzi: Goci i Skandynawowie
S\u0105siedzi: Polacy i Ru\u015b Kijowska
Pr\u00f3by ochrzczenia Ba\u0142t\u00f3w. \u015awi\u0119ci Wojciech i Brunon. Pierwsza wzmianka o Litwie
Wyzwania doby tworzenia si\u0119 pa\u0144stwa litewskiego<\/strong>
Wojny krzy\u017cowe. Rycerze zakonni
Niemcy nad Zatok\u0105 Rysk\u0105. Kawalerowie mieczowi
Pierwsi przyw\u00f3dcy litewscy
Krzy\u017cacy nad Ba\u0142tykiem
Bitwa pod Szawlami
Wyzwania na wschodzie. Burundaj. Z\u0142ota Orda
Mendog. Droga do chrztu i korony
Kr\u00f3l Mendog
Bitwa pod Durben
Wielkie Powstanie Pruskie
\u015amier\u0107 Mendoga
Treniota, Wojsie\u0142k, Szwarno
Wielcy w\u0142adcy poga\u0144skiej Litwy
<\/strong>Kiern\u00f3w \u2013 dawna stolica Litwy
Trojden. Powstanie w Semigalii
\u201eCzarna dziura\u201d. Panowanie Witenesa
Giedymin. Mit o powstaniu Wilna
Sytuacja mi\u0119dzynarodowa Litwy w czasach Giedymina
Kontakty z Zachodem
Ponowne walki z Krzy\u017cakami. Pilleny
Kres rz\u0105d\u00f3w Giedymina. Kr\u00f3tkie panowanie Jawnuty
Diarchia. Europa w czasach Olgierda i Kiejstuta
Polityka Olgierda. Pierwsze starcia z Moskw\u0105
Pytanie o chrze\u015bcija\u0144skich m\u0119czennik\u00f3w w Wielkim Ksi\u0119stwie
Litewskim. \u015amier\u0107 Olgierda
Kiejstut i Krzy\u017cacy
Biruta
Kryzys pa\u0144stwowo\u015bci. Jagie\u0142\u0142o, Kiejstut i Witold
Ustr\u00f3j pa\u0144stwowy i gospodarka poga\u0144skiej Litwy
Dawna religia Litwin\u00f3w
XV wiek. Litwa staje si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Europy
<\/strong>Witold zn\u00f3w w ojczy\u017anie. Uk\u0142ad w Krewie
Chrzest
Witold zdobywa w\u0142adz\u0119 w Wielkim Ksi\u0119stwie Litewskim
Mit Witolda i mit Jagie\u0142\u0142y
Polityka wschodnia. Worskla. Metropolia prawos\u0142awna
Grunwald
Od Grunwaldu do pokoju w Me\u0142nie
Ustr\u00f3j pa\u0144stwa, obyczajowo\u015b\u0107 i kultura w Wielkim Ksi\u0119stwie Litewskim
\u017bydzi, Tatarzy, Karaimi, Romowie
Zjazd w \u0141ucku i \u015bmier\u0107 Witolda
\u015awidrygie\u0142\u0142o i Zygmunt Kiejstutowicz
Kazimierz IV Jagiello\u0144czyk i jego epoka
Kazimierz kr\u00f3lewicz \u2013 litewski \u015bwi\u0119ty
XVI wiek. Renesans i reformacja
<\/strong>Aleksander Jagiello\u0144czyk \u2013 kr\u00f3l pochowany w Wilnie
Zygmunt I Stary. Stosunki ze Wschodem i Zachodem
Rz\u0105dy Zygmunta I Starego na tle epoki. Bona Sforza
Pa\u0144stwo i gospodarka w czasach Jagiellon\u00f3w
Ko\u015bci\u00f3\u0142, pi\u015bmiennictwo, kultura
Zygmunt August i jego dw\u00f3r
Reformacja. Pocz\u0105tki ksi\u0105\u017cki litewskiej
Barbara Radziwi\u0142\u0142\u00f3wna i jej r\u00f3d
Reforma w\u0142\u00f3czna
Wojna o Inflanty
Unia lubelska
\u015amier\u0107 Zygmunta Augusta. Ustr\u00f3j Litwy po unii lubelskiej. Pierwsza wolna elekcja
Utworzenie Uniwersytetu Wile\u0144skiego. Stefan Batory
XVII wiek. Barok
<\/strong>Dynastia Waz\u00f3w. Zygmunt III
Elekcja po \u015bmierci Stefana Batorego. Unia personalna ze Szwecj\u0105
Unia brzeska
Wojna ze Szwecj\u0105 i rokosz Zebrzydowskiego
Moskiewska wielka smuta
Wznowienie walk ze Szwecj\u0105. Kurlandia i \u0141atgalia. \u015amier\u0107 Zygmunta III Wazy
W\u0142adys\u0142aw IV Waza
Polityka i kultura za panowania W\u0142adys\u0142awa IV Wazy
Jan Kazimierz. Walki w Ukrainie
Inwazja Moskwy. Prawos\u0142awni i starowiercy
Potop szwedzki. Uk\u0142ad w Kiejdanach. Pok\u00f3j oliwski
Koniec dynastii Waz\u00f3w. Epoka \u201eswojskich\u201d kr\u00f3l\u00f3w
Panowanie Jana III Sobieskiego. Bitwa pod Wiedniem
Wielkie Ksi\u0119stwo Litewskie w XVII stuleciu. Trzeci Statut Litewski.
Sytuacja ekonomiczna
Sztuka baroku. Uniwersytet. Pi\u015bmiennictwo litewskie
XVIII wiek. Upadek pa\u0144stwa i pr\u00f3by reform
<\/strong>Sarmacka Rzeczpospolita Obojga Narod\u00f3w
Elekcja Augusta II Mocnego. Wojna domowa w Litwie i pocz\u0105tek wielkiej wojny p\u00f3\u0142nocnej
Bitwa pod Narw\u0105. Detronizacja Augusta II Mocnego. Stanis\u0142aw Leszczy\u0144ski
Szwecja przegrywa wojn\u0119. Koniec epoki Augusta II Mocnego
August III Sas
\u017bycie codzienne i kultura w czasach saskich
Litewscy \u017bydzi w XVIII wieku
O\u015bwiecenie. Ostatni kr\u00f3l \u2013 Stanis\u0142aw August Poniatowski. Konfederacja barska
Pierwszy rozbi\u00f3r Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w i jego skutki
Zmiany w gospodarce i kulturze
Komisja Edukacji Narodowej. Szko\u0142a G\u0142\u00f3wna Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego
Sejm Czteroletni. Konstytucja 3 maja
Konfederacja targowicka i drugi rozbi\u00f3r Rzeczypospolitej
Powstanie ko\u015bciuszkowskie. Koniec Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w
Pierwsza po\u0142owa XIX wieku. Pr\u00f3by restytucji republiki
<\/strong>Pocz\u0105tek okupacji carskiej
Panowanie car\u00f3w Paw\u0142a I i Aleksandra I
Wojny napoleo\u0144skie a Litwa. Pok\u00f3j w Tyl\u017cy
Wojna 1812 roku
Kongres wiede\u0144ski i \u015awi\u0119te Przymierze. Z\u0142oty wiek Uniwersytetu Wile\u0144skiego
Tajne towarzystwa. Szubrawcy. Filomaci i romantyzm
Zawi\u0105zki narodowej kultury litewskiej w XIX wieku
Czasy cara Miko\u0142aja I. Powstanie 1831 roku
Skutki powstania. Wielka Emigracja
Spo\u0142ecze\u0144stwo litewskie. Przemiany \u017cycia codziennego
Maciej Wo\u0142onczewski i jego otoczenie. Pocz\u0105tki prasy litewskiej. Bractwa trze\u017awo\u015bci
Przemiany w imperium carskim. Zniesienie pa\u0144szczyzny. W przededniu kolejnego powstania
Powstanie 1863 roku. Michai\u0142 Murawjow \u2013 gubernator, kt\u00f3ry poskromi\u0142 Litw\u0119
Druga po\u0142owa XIX wieku. Narodziny nowoczesnego narodu litewskiego
<\/strong>Po powstaniu. Przemiany w \u015bwiecie
Imperium cara Aleksandra II
Europa i \u015bwiat
Polityka likwidacji polskiego pierwiastka na ziemiach litewsko\u2011bia\u0142oruskich. Zakaz druku
Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Macieja Wo\u0142onczewskiego po 1863 roku. Ksi\u0105\u017ckonosze
J\u0119zyk litewski w szko\u0142ach
Czasy cara Aleksandra III. Reakcja i narastaj\u0105ca rusyfikacja
Drugi etap litewskiego ruchu narodowego. Jonas Basanavi\u010dius
\u201eAu\u0161ra\u201d i prze\u0142om w historii Litwy
Dalszy rozw\u00f3j prasy litewskiej. Vincas Kudirka, \u201eVarpas\u201d i jego \u015brodowisko
Walka o ko\u015bci\u00f3\u0142 w Kienstajciach. Masakra w Kro\u017cach
Struktura etniczna i wyznaniowa oraz przemiany spo\u0142eczne na Litwie
Ma\u0142a Litwa
Emigracja
Litwini i Polacy \u2013 zderzenie dw\u00f3ch nacjonalizm\u00f3w. Bia\u0142orusini
Litewscy \u017bydzi na prze\u0142omie wiek\u00f3w
Czasy cara Miko\u0142aja II. Kapitalizm na Litwie. Pr\u00f3by lituanizowania Wilna
Odwo\u0142anie zakazu druku. Litewskie partie polityczne
Rewolucja 1905 roku. Wielki Sejm Wile\u0144ski
Litwini w Dumie Pa\u0144stwowej
Rozw\u00f3j kultury litewskiej
Ruch kobiecy. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo i rodzina
Zdrowotno\u015b\u0107. Nowo\u015bci w \u017cyciu codziennym
Pierwsza wojna \u015bwiatowa. \u201eBursztynowa deklaracja\u201d
Niemcy okupuj\u0105 Litw\u0119. Bie\u017ce\u0144cy. Konferencje Litwin\u00f3w
Okupacja niemiecka. Powstanie Rady Litewskiej
XX wiek. Niepodleg\u0142o\u015b\u0107
<\/strong>Litwa w kontek\u015bcie wydarze\u0144 z lat 1917\u20131918
Akt 16 lutego
Uchod\u017acy. Plany utworzenia monarchii. Flaga Litwy
Tymczasowa konstytucja. Walki z bolszewikami
Bermontowcy. Rozw\u00f3j wojska litewskiego
Traktat wersalski. Mi\u0119dzynarodowe uznanie Litwy
Kwestia Wilna. Spisek peowiak\u00f3w
Powstanie w Poniemuniu. Wojna polsko\u2011sowiecka a Litwa
\u017beligiada
Sejm Ustawodawczy. Konstytucja z 1922 roku. Reforma rolna
P\u00f3\u0142nocna granica Litwy. Projekt Hymansa. Litwa cz\u0142onkiem Ligi Narod\u00f3w
Przy\u0142\u0105czenie K\u0142ajpedy
Rz\u0105dy chrze\u015bcija\u0144skich demokrat\u00f3w
Zmiana sytuacji mi\u0119dzynarodowej. Lewicowa demokracja w Litwie
Przewr\u00f3t 17 grudnia. Autorytarne rz\u0105dy Antanasa Smetony
Pierwsze lata autorytaryzmu
Konflikt Smetony i Voldemarasa
Wilno i Wile\u0144szczyzna w latach 1920\u20131939
Autonomia Kraju K\u0142ajpedzkiego. Pierwszy w Europie s\u0105d nad nazistami
Emigracja w okresie mi\u0119dzywojennym. Darius i Gir\u0117nas
\u017bydzi \u2013 obywatele Litwy
Polityka litewska w latach trzydziestych
Gospodarka. Wojsko. Nowinki dnia codziennego
Rozw\u00f3j o\u015bwiaty i kultury
Sytuacja kobiet
Polskie ultimatum i jego konsekwencje
Litwa traci Kraj K\u0142ajpedzki
Pakt Ribbentrop\u2011Mo\u0142otow. Druga wojna \u015bwiatowa. Odzyskanie Wilna
Cechy szczeg\u00f3lne nowej wojny. Ultimatum ze strony ZSRR i okupacja
XX wiek. Okupacja i wyzwolenie
<\/strong>Komunizm sowiecki
Nazizm
Sowietyzacja Litwy. Sejm Ludowy
Przewr\u00f3t komunistyczny a spo\u0142ecze\u0144stwo litewskie
Inkorporacja Litwy do ZSRR
Sowietyzacja gospodarki i kultury
Represje i zsy\u0142ki
Genocyd czy stratocyd?
Pr\u00f3by zorganizowanego oporu wobec Sowiet\u00f3w. Kazys \u0160kirpa i Litewski Front Aktywist\u00f3w
Wojna sowiecko\u2011niemiecka. Powstanie czerwcowe
Rz\u0105d Tymczasowy
Okupacja nazistowska. Antynazistowski ruch oporu
Prze\u0142om w przebiegu wojny. Fiasko Legionu Litewskiego SS. Litewski Korpus Lokalny. 16 Litewska Dywizja Strzelecka
Los \u017byd\u00f3w litewskich w okresie powstania czerwcowego i Rz\u0105du Tymczasowego
Likwidacja \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 nazistowsk\u0105. Sprawiedliwi w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata
Kl\u0119ska Niemiec. Armia Czerwona zajmuje Litw\u0119
Powr\u00f3t w\u0142adzy sowieckiej. Integracja Wilna i K\u0142ajpedy z Litw\u0105
Wojna partyzancka
Zwi\u0105zki partyzant\u00f3w z Zachodem. Pr\u00f3by utworzenia centralnego dow\u00f3dztwa. Zmierzch wojny partyzanckiej
Kolejne wyw\u00f3zki
Kolektywizacja
Ostatnie lata stalinizmu. Odwil\u017c
Sytuacja gospodarcza ZSRR po \u015bmierci Stalina
Kultura w Litwie sowieckiej
Dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczna na wychod\u017astwie
Ruch dysydencki i podziemie. Katolicki ruch oporu
Inne formy sprzeciwu. Romas Kalanta. Legalistyczna opozycja
Agonia ZSRR. Litewski Ruch na rzecz Przebudowy
Z\u0142ote lata S\u0105j\u016bdisu. \u015apiewaj\u0105ca rewolucja
Zmiany w Europie Wschodniej. Ba\u0142tycki \u0142a\u0144cuch. Kolejne kroki Litwy ku wolno\u015bci
Akt 11 marca i Akt 13 stycznia. Umocnienie niepodleg\u0142o\u015bci
Bibliografia
Indeks osobowy
Spis map
O autorze<\/strong><\/p>\n<\/details>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tomas Venclova\u2019s essay encompasses Lithuanian history from the arrival of Proto-Indo-Europeans to gaining independence in 1990. He describes not only the political history of Lithuania but also its culture, social changes, customs, relations with neighboring countries, and the waves of emigration. In a thousand pages of his book, he weaves a fascinating story, meandering between […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":8380,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"kategoria_ksiazek":[86],"dostepnosc":[123],"class_list":["post-12272","ksiazek","type-ksiazek","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategoria_ksiazek-biblioteka-europy-srodka-en","dostepnosc-kup-w-ksiegarni"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mck.krakow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ksiazek\/12272","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mck.krakow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ksiazek"}],"about":[{"href":"https:\/\/mck.krakow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/ksiazek"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mck.krakow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mck.krakow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ksiazek\/12272\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12653,"href":"https:\/\/mck.krakow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ksiazek\/12272\/revisions\/12653"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mck.krakow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mck.krakow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria_ksiazek","embeddable":true,"href":"https:\/\/mck.krakow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria_ksiazek?post=12272"},{"taxonomy":"dostepnosc","embeddable":true,"href":"https:\/\/mck.krakow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dostepnosc?post=12272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}