Oprowadzania tematyczne po wystawie „Litwa. Dwa stulecia fotografii”

Zaprosiliśmy na cykl oprowadzań tematycznych.

12 września, godz. 16:00

Temat: „Wyzwania pamięci”

Oprowadza: Joanna Majewska-Grabowska

Czas trwania: 60 minut
Brak konieczności rezerwacji miejsc 

Przed Litwinami, podobnie jak przed innymi europejskimi narodami, stoi wyzwanie zrozumienia i opowiedzenia własnej, niełatwej historii XX wieku. Dążenia niepodległościowe, dwie wojny światowe które doprowadziły do zmiany granic, reżim komunistyczny i wreszcie osobiste oraz pokoleniowe traumy. Tto tematy skomplikowane, trudnie i niejednokrotnie bolesne.

Jak o nich opowiadać i dyskutować? Jak i czy w ogóle oceniać? W czasie oprowadzania porozmawiamy o tym, w jaki sposób za pomocą fotografii (i nie tylko!) Litwini próbują udzielać odpowiedzi na te pytania.

13 września godz. 16:00

Temat: „Jerozolimy Północy”

Oprowadza: Marcin Krotla:

Czas trwania: 60 minut
Brak konieczności rezerwacji miejsc 

Wilno to miejsce dla żydowskiej historii i kultury wyjątkowe, nie bez powodu nazywane „Jerozolimą Północy” lub też „Litewską Jerozolimą”. Autorem tego określenia, według jednej z legend, miał być Napoleon, którego po wkroczeniu do miasta zdumiała duża liczba synagog i modlących się w nich osób.

Podczas oprowadzania przyjrzymy żydowskiej społeczności Wilna – jej historii, ważnym dla niej miejscom i budynkom. Porozmawiamy też o tym jak wpłynęła na kulturę żydowską i litewską.

14 września godz. 16:00

Temat: „Natura – wzajemna relacja”

Oprowadza: Joanna Majewska-Grabowska

Czas trwania: 60 minut
Brak konieczności rezerwacji miejsc 

Natura – cichy bohater krajobrazowych fotografii przełomu XIX i XX wieku, obiekt inwentaryzacji, pośrednik w powrocie do korzeni, pretekst do magicznych opowieści, inspiracja dla współczesnej sztuki.

W czasie oprowadzania porozmawiamy o tym, jakie miejsce zajmuje natura w litewskiej kulturze. Jaką odgrywa rolę w snuciu opowieści przeszłości? Jaki jest dziś stosunek Litwinów do przyrody?

15 września godz.16:00Temat:

Szkatułka ze skarbami

Oprowadza: Marcin Krotla:

Czas trwania: 60 minut
Brak konieczności rezerwacji miejsc 

Przez stulecia w stolicy Litwy mieszały się i zderzały z sobą najróżniejsze wpływy ze Wschodu, Zachodu. Doskonale widać to w różnorodnej i wielokulturowej architekturze miasta, która – niczym szkatułka na biżuterię – pełna jest drogocennych klejnotów, pochodzących z różnych stron świata i reprezentujących znakomicie każdą kolejną epokę.

W trakcie oprowadzania „przespacerujemy się” po fotografiach miasta i przyjrzymy się perłom wileńskiej architektury.

19 września godz. 16:00

Temat: „Miasto i wieś”

Oprowadza: Joanna Majewska-Grabowska

Czas trwania: 60 minut
Brak konieczności rezerwacji miejsc 

Na Litewską wieś w naszych podróżach zwykle nie starcza czasu. Całą uwagę skupia na sobie Wilno – miasto-legenda, miasto-mit. Prezentowane na wystawie fotografie ukazują odwieczną opozycję miasta i wsi: odmienną architekturę, stroje, zajęcia i rozrywki. Różnica trwa w czasie, utrwalona na zdjęciach i w rzeczywistej przestrzeni, bo wieś litewska przechowała wiele z dawnych tradycji i widoków.

W czasie oprowadzania porozmawiamy o relacji miasta i wsi. O tym co przetrwało z dawnych czasów, ale też o tym jak zmieniło się miejskie i wiejskie życie na przestrzeni lat.

20 września godz. 16:00

Temat: „Fotografowie”

Oprowadza: Beata Wolszczak

Czas trwania: 60 minut
Brak konieczności rezerwacji miejsc 

Trzej fotografowie, którzy zasłynęli zdjęciami swojej ojczyzny –  Litwy. Dla pierwszego  fotografia była źródłem utrzymania. Dla drugiego – ulubionym hobby. Trzeci ze swojej pasji uczynił sztukę.

Józef Czechowicz (1818-1888) był pionierem sztuki fotograficznej. Stanisław Kazimierz Kossakowski (1837-1905) to ziemianin, który w swoim majątku w Wojtkuszkach stworzył świetnie wyposażone atelier. Jan Bułhak (1879-1950) zajmował się fotografią zawodowo; był nie tylko praktykiem, ale też filozofem i teoretykiem, twórcą pojęcia „fotografika”. Być może nigdy się nie spotkali, być może wzajemnie się inspirowali. Połączyła ich wspólna pasja.

21 września godz. 16:00

Temat: „Na świętego Jana na Litwie zabawa do samego rana”

Oprowadza: Beata Wolszczak.

Czas trwania: 60 minut
Brak konieczności rezerwacji miejsc 

Święto Rosy, które przypada 24 czerwca, w Litwie jest dniem wolnym od pracy. To chrześcijańskie wspomnienie narodzin św. Jana Chrzciciela i jednocześnie słowiańskie obchody przesilenia. Przedchrześcijańskie obrzędy przetrwały nie tylko w tradycji  sobótkowej nocy, ale także w litewskim pejzażu,  legendach i zwyczajach. Pogańska tożsamość jest też kultywowana w działających współcześnie bałtyjskich wspólnotach religijnych.

22 września godz. 16:00

Temat: „Miško Broliai – Leśni Bracia”

Oprowadza: Beata Wolszczak

Czas trwania: 60 minut
Brak konieczności rezerwacji miejsc 

W wyniku słynnego paktu Ribbentrop – Mołotow, podpisanego w Moskwie 23 sierpnia 1939 r, terytorium Litwy zostało w 1940 roku zajęte przez ZSRR. Rozpoczęły się masowe represje polityczne i deportacje ludności cywilnej. Cztery lata później, gdy Armia Czerwona ponownie wkraczała na Litwę, Litwini postanowili podjąć walkę o niepodległość. Wojna partyzancka, nazywana „wojną po wojnie”, trwała do 1953 r. W antykomunistycznym podziemiu walczyło ok. 50 tysięcy ludzi. Historia ta jest ciągle żywa w wielu litewskich rodzinach.