Architekt Dušan Samuel Jurkovič

A-
A+
Biblioteka MCK pozyskała niedostępną już, wydaną w 2009 r. w Bratysławie, albumową monografię twórczości wybitnego słowackiego architekta Dušana Jurkoviča pt. Architekt Dušan Samuel Jurkovič. Jej autorką jest związana z tamtejszym Uniwersytetem Comeniusa uznana badaczka życia i dzieła tego wszechstronnego architekta, historyczka sztuki prof. Dana Bořutova.

Dla badaczy Europy Środkowej, rozpięta pomiędzy Beskidem Niskim a Pragą, Brnem i Tatrami Wysokimi twórczość Jurkoviča stanowi uznaną markę i punkt odniesienia na mapie tworzących się na przełomie XIX i XX w. stylów narodowych. Utalentowany Słowak był nie tylko architektem (w tym projektantem wnętrz) oraz działaczem kulturalnym i społecznym, ale również etnografem. Na tym polu wyróżnił się jako pionier muzealnictwa skansenowego. Do jego charakterystycznych realizacji należy kompleks schronisk turystycznych na grzbiecie Pustevny pod Radgoszczem w Beskidzie Śląsko-Morawskim (1897-1899), Droga Krzyżowa na górze Hostyn koło Ołomuńca (1903), czy gmach Instytutu Pomologicznego w Bohunicach (1900-1901). Syntezę zainteresowań sztuką ludową i wiedeńskiego modernizmu stworzył projektując własną willę w Brnie Žabovřeskach (1905-1906).

Polskim czytelnikom znany jest przede wszystkim jako projektant i budowniczy wyjątkowej urody cmentarzy wojennych w Beskidzie Niskim. Zatrudniony w latach 1916-1918 w Oddziale Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie jako kierownik artystyczny okręgu nr 1 (Żmigród) był Jurkovič autorem projektów ponad 30 założeń cmentarnych, w tym tak znanych jak nr 3 w Krempnej i nr 8 w Ciekilnie (kamień) oraz nr 4 na Grabie i nr 5 w Gładyszowie (drewno). Twórczość w tym zakresie kontynuował po zakończeniu I wojny światowej. Jej najwybitniejszym przykładem jest otwarte w 1928 r. monumentalne kamienne założenie - Mauzoleum Milana Rastislava Štefánika (1880-1919) na wzgórzu Bradlo, skrywające szczątki poległego w katastrofie lotniczej 4 maja 1919 r. bohatera I wojny oraz czechosłowackiego ministra i generała. Warto dodać, że w 2016 r. na listę Znaku Dziedzictwa Europejskiego trafiło wojenne założenie cmentarne na wzgórzu Pustki w Łużnej (cmentarz nr 123), zwieńczone odbudowaną dwa lata wcześniej unikalną drewnianą gontyną projektu Jurkoviča.

Starannie wydana, bogato ilustrowana monografia jego twórczości pióra D. Bořutovej oferuje 700 kolorowych i czarnobiałych ilustracji, stanowiących fuzję fotografii archiwalnych, reprodukcji szkiców i planów architektonicznych oraz współczesnych ujęć jurkoviczowskiej architektury. Uzupełnienie publikacji stanowią kalendarium życia i twórczości architekta, wykaz jego publikacji, spis fotografii, bogata bibliografia oraz indeks.
 
×
Dodano do koszyka:

Kontynuuj zakupy Przejdź do koszyka