M. K. Čiurlionis. Litewska opowieść

16.10.2015-31.01.2016
M. K. Čiurlionis. Litewska opowieść

Informacje o wystawie

Godziny otwarcia galerii: wtorek–niedziela, 10.00–18.00
Ostatnie wejście na wystawę o godz. 17.30
Ceny biletow: bilet normalny – 10 zł, bilet ulgowy – 6 zł, bilet rodzinny – 14 zł

HAPPY HOUR – wstęp na wystawę za 1 zł.

W każdy wtorek i środę w godzinach 10.00–11.00 

W każdą niedzielę, w cenie biletu zwiedzanie wystawy z przewodnikiem:
godz. 12.00 w języku polskim
godz. 16.00 w języku angielskim
16 października 2015 – 31 stycznia 2016

Wystawa jednego z najważniejszych twórców litewskich, którego dorobek jest zestawiany z artystami tej miary, co Wassily Kandinsky, Arnold Böcklin czy Odilon Redon. Wśród polskiej publiczności twórczość Čiurlionisa jest jednak mało znana, co dziwi tym bardziej, że związki artysty z polskim środowiskiem twórczym przełomu XIX i XX wieku były niezwykle silne. W Krakowie możemy zobaczyć blisko 100 prac – obrazów, grafik, rysunków, a także szkicowniki artysty.

Wystawa w Galerii MCK przybliża sylwetkę tego niezwykłego artysty-wizjonera, w którego twórczości można odnaleźć zarówno elementy symbolizmu, art noveau, jak i początki poszukiwań abstrakcyjnych. Čiurlionis był artystą niezwykle wszechstronnym – komponował muzykę, uprawiał malarstwo i grafikę, pisał poezje. Muzyczne doświadczenia próbował również wyrażać za pomocą języka plastycznego – muzyka była często obecna w jego pracach malarskich i graficznych. Malarskie fantazje Čiurlionisa łączy niezwykła atmosfera i nastrojowość. To swoiste pejzaże wyobraźni, świat z pogranicza snu i magii, duchowych przeżyć i mistycznego doświadczenia. W jego twórczości można się również doszukać inspiracji rodzimą kulturą litewską. 

Muzyczne wartości Čiurlionis próbował wyrażać za pomocą języka plastycznego. Element muzyczny był niezwykle ważny w jego pracach malarskich – poczynając od inspiracji tytułów przez stosowane rozwiązania kompozycyjne, strukturę obrazu, znaczenie parametru czasowego. Ten ważny kierunek jego poszukiwań na wystawie reprezentować będą m.in. dyptyk Preludium i Fuga (1908), Sonata gwiezdna (1908), Sonata wężowa (1908).

Równie istotną część bogatego oeuvre artysty stanowią pejzaże natury, które łączy niezwykła atmosfera i nastrojowość – mówi kuratorka wystawy Natalia Żak – To kontemplacyjne, przepełnione lirycznym pierwiastkiem kompozycje, które odczytywać można jako odbicie harmonijnej koncepcji świata.

Wśród pokazywanych prac znalazł się m.in. słynny cykl 8 obrazów pt. Zima (1907) – jedno z ważniejszych osiągnięć twórcy, które poprzez zastosowane rozwiązania formalne bywa rozpatrywane w kontekście jego prekursorskiego wkładu w rozwój tendencji abstrakcyjnych. Wystawa akcentuje również związek twórczości Čiurlionisa z kulturą rodzimą – poczynając od inspiracji artysty litewskim krajobrazem, mitologią i folklorem – a kończąc na zaangażowaniu twórcy w budowanie litewskiego życia kulturalnego. Litewski kontekst rozwijają m.in. prace Rajgród (1907), Litewski cmentarz (1909) czy szkice do nieukończonego dzieła artysty – opery Jurata (1908).

Wystawa Čiurlionisa jest nie tylko okazją do przybliżenia artystycznego dorobku przedwcześnie zmarłego twórcy, ale równocześnie odsyłać będzie do kwestii fenomenu przenikania się kultur, narodowej tożsamości i złożonych relacji polsko-litewskich.

BIOGRAM ARTYSTY:

Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, fot. wiki commons
Mikalojus Konstantinas Čiurlionis
 ur. 22 września 1875 w Oranach, zm. 10 kwietnia 1911 w podwarszawskim sanatorium Pustelniku (dziś Marki). Był uzdolniony muzycznie, uczył się grając w nadwornej orkiestrze księcia M. Ogińskiego, dzięki pomocy finansowej którego kształcił się w Warszawie w tamtejszym Instytucie Muzycznym, m.in. u Antoniego Sygietyńskiego i Zygmunta Noskowskiego. Później kontynuował studia w konserwatorium w Lipsku w klasie Karla Reinecke. W 1902 wrócił do Warszawy i podjął naukę w klasie rysunkowej, a w latach 1904–1906 studia w Warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem m.in. Ferdynanda Ruszczyca i Konrada Krzyżanowskiego. Zaprzyjaźnił się wtedy z Eugeniuszem Morawskim, podobnie jak on kompozytorem i malarzem. W 1907 r. wyjechał do Wilna. Włączył się w działalność Litewskiego Towarzystwa Artystycznego, zakładając w nim sekcję muzyczną. Zorganizował 2. Wystawę malarstwa litewskiego oraz 1. Konkurs Kompozytorów Litewskich. Rozpoczął naukę języka litewskiego. W 1908 r. wyjechał do Petersburga, gdzie nawiązał kontakt z grupą malarską Świat Sztuki. Rok później ożenił się z litewską poetką Sofiją Kymantaitė.

Szczególnie upodobał sobie technikę tempery. Jako grafik tworzył fluoroforty, plakaty, ilustracje do książek.

Od ok. 1905 r. tworzył na pół abstrakcyjne obrazy malowane techniką tempery o muzycznych tytułach (np. dyptyk Preludium i Fuga). Namalował ok. 300 obrazów, z których wiele wystawionych jest muzeum Čiurlionisa w Kownie. Ulegał wpływom Arnolda Böcklina, A.V. Beardsleya i swego nauczyciela Ferdynanda Ruszczyca.

W abstrakcyjnych układach kompozycji zawierał impresje muzyczne. Trzyczęściowe prace malowane temperą układał w cykle niejednokrotnie wzorowane na cyklach muzycznych. Są więc cykle sonat: Sonata wężaSonata morzaSonata piramidSonata słońcaSonata wiosennaSonata letniaSonata jesienna, dyptyki Preludium i fuga i Symfonia żałobna

/na podstawie danych z http://pl.wikipedia.org/

Ekspozycja jest przygotowana we współpracy z Narodowym Muzeum Sztuki M. K. Čiurlionisa w Kownie.
Wystawa realizowana w ramach projektu: Litwa w Krakowie. Sezon kultury 2015        
Partnerzy: Ambasada Republiki Litewskiej w Rzeczypospolitej Polskiej i Litewski Instytut Kultury
Projekt współfinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP oraz  Ministerstwa Kultury Republiki Litwy
Wystawa ubezpieczona przez „Lietuvos draudimas”

Kuratorki wystawy Natalia Żak i Vaiva Laukaitiené (Litwa)
Współpraca Nijolé Adomavičiene, Danuta Gruzdiené
Aranżacja plastyczna Malwina Antoniszczak i Monika Bielak
Koordynacja projektu Regina Pytlik
Montaż wystawy Piotr Wilkosz, Jakub Wójtowicz, Emanuel Mróz
Projekt graficzny albumu i druków towarzyszących wystawie Krzysztof Radoszek, Radoszek Arts
Redaktor prowadzący Marzena Daszewska

×
Dodano do koszyka:

Kontynuuj zakupy Przejdź do koszyka