Balkan Playground. Michał Korta

25.10.2017-03.12.2017
Balkan Playground. Michał Korta

Informacje o wystawie

Godziny otwarcia galerii: średniowieczne piwnice MCK
wtorek–niedziela 10:00–18:00
(ostatnie wejście 17:30)
Ceny biletow: wstęp wolny

Bałkany są miejscem szczególnym, charakteryzuje je różnorodność kultur, religii, narodowości, stanowiąca rodzaj pomostu między Azją i Europą, cywilizacją wschodu i zachodu, chrześcijaństwem i islamem. Wystawa w Międzynarodowym Centrum Kultury prezentuje ponad 30 prac z cyklu fotograficznego, będącego efektem podróży Michała Korty na Bałkany. Sam autor tak o niej mówi: „Bez planów, oczekiwań, bez daty powrotu. Moim jedynym celem było zobaczenie Bałkanów. Odwiedziłem jedenaście krajów, nieśpiesznie podróżując samochodem, który na kilka miesięcy stał się moim domem. Nie wiedziałem, co będę robił następnego dnia. Myślałem obrazami, byłem w fotograficznym transie. (…) Robiłem zdjęcia ludzi i miejsc, tu  i teraz”. Powstały w trakcie tej wyprawy rodzaj fotograficznego eseju wpisuje się w tradycję fotografii „on the road”- artysta świadomie odwołuje się do klasyków fotografii lat 60. I 70., jak również współczesnych twórców takich jak Rineke Dijkstra i Alec Soth.

Starannie skomponowane portrety, wyludnione krajobrazy, pozornie nieznaczące, banalne detale to stale powracające motywy. Układają się one nie tylko w intrygującą wizualnie opowieść, ale też odsłaniają „drugie dno”. Korta – uważny obserwator bałkańskiej rzeczywistości – stara się uchwycić w tych obrazach skomplikowaną tożsamość regionu, atmosferę świata zawieszonego między przeszłością, a teraźniejszością. I choć perspektywa zewnętrznego obserwatora i outsidera niesie ze sobą ryzyko stereotypizacji i uogólnień (opisywaną m.in. przez Marię Todorovą pułapkę bałkanizacji), to artysta daleki jest od poszukiwania powierzchownego orientalizmu i łatwej egzotyki. Fotografie Michała Korty to przenikliwy portret regionu. Stworzone przez niego zdjęcia ludzi, miejsc i krajobrazów budują opowieść o współczesnych Bałkanach – pełną  ukrytych znaczeń, wieloznaczności i nieoczywistości. Boisko do gry w koszykówkę – jeden z często powracających motywów w cyklu – to jeden z symboli zachodzących przemian. Powstające na fali sukcesów narodowej reprezentacji Jugosławii obiekty – kiedyś tętniące życiem, dzisiaj opuszczone i popadające w ruinę  mówią - jak pisze we wstępie do katalogu wystawy Miljenko Jergović „(…) więcej niż wszystkie upadłe huty, opuszczone fabryki, upiorne przemysłowe przedmieścia tam, gdzie nie istnieje żaden przemysł, bo w nim, w tym boisku pośród doskonałej krasowej pustki, pogrzebane są sny ostatniego jugosłowiańskiego pokolenia o szczęściu i sukcesie, o lepszym życiu i obiecanej wolności. (…) Korta fotografuje to, co widzi, z jakimś własnym rozumiejącym doświadczeniem. Jeśli sądzić po fotografiach, jego intymny świat nie jest daleko od Bałkanów. Jego oko przywykło do tych krajobrazów. Nie fotografuje ich jak cudzoziemiec. I to jest komplement. Jego fotografie bardzo przypominają «Taksim» Stasiuka. Jest to ten sam rodzaj szacunku dla obumierającego, odchodzącego świata doby transformacji.”

Božidar Jezernik w przedmowie do polskiego wydania swojej książki Dzika Europa. Bałkany w oczach zachodnich podróżników stwierdził, że w większości, relacje osób udających się w rejony „europejskiego epicentrum burz” mówią więcej o opisujących niż o opisywanych. Czy tak jest w przypadku fotografii Michała Korty, które Międzynarodowe Centrum Kultury pokazuje w przestrzeni średniowiecznych piwnic? Poznajemy „Balkan Playground” czy poznajemy artystę? Zapewne odpowiedź na to pytanie jest podwójnie twierdząca. Zdjęcia Michała Korty opowiadają nam o tej niedalekiej, choć trudnej do objęcia jednym spojrzeniem, i jakże fascynującej, krainie. Fotografie te pozwalają nam również poznać ich autora. 

Korta, dziecko PRL-u, czterdziestolatek, udał się w podróż bez celu i bez założonej tezy. W świadectwach tej wyprawy widać delikatność i uważność podróżnika na fotografowane miejsca i ludzi. Obiektyw jest tu pryzmatem czułości, za którą należą się artyście słowa uznania. Wydaje się też, że dzięki jego własnemu pokoleniowemu bagażowi – pamięta lata osiemdziesiąte w Polsce – potrafi obudzić w widzach poczucie znajomości przedstawionych sytuacji i wspólnoty z ludźmi. Bo świat Bałkanów, z powodu wojny, na początku lat dziewięćdziesiątych trochę się zatrzymał. Michał Korta opowiada nam o tej zadziwiającej krainie bez poczucia wyższości i bez niezdrowej ekscytacji jej egzotyką.

To nie pierwsza „bałkańska” wystawa w MCK. W roku 2000 mieliśmy przyjemność prezentować twórczość Bośniaka Mersada Berbera, laureata Grand Prix Międzynarodowego Triennale Grafiki 1997. Tym bardziej cieszę się, że ponownie geografia wystaw, które organizujemy w MCK, poszerza się. Mam nadzieję, że wystawa Balkan Playground, która zbiega się z wydaniem książki Miljenka Jergovicia Muszkat, cytryna i kurkuma pomoże nam lepiej zrozumieć skomplikowany świat „dzikiej Europy”.

Agata Wąsowska-Pawlik
Zastępczyni Dyrektora do spraw Programowych
Międzynarodowego Centrum Kultury

Michał Korta – studiował fotografię na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i germanistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. W swoich autorskich projektach porusza takie tematy jak tożsamość, identyfikacja czy odwzorowanie rzeczywistości. Ważne miejsce w jego twórczości zajmuje fotografia portretowa. Jego prace były wielokrotnie pokazywane w kraju i za granicą (m.in. we Włoszech, Niemczech, Hiszpanii i Izraelu). Jego najważniejsze projekty to „Painter’s Notebook” (2017), „The Shadow Line” (2016), „Balkan Playground” (2014), „Female Israeli Soldiers” (2013), „Fashionistas” (2012), „Kazakh Dismounted” (2010), „After Colapse – Former Soviet Republics” (2006–2010). Współpracuje z wydawnictwami, agencjami reklamowymi oraz instytucjami kultury. Autor 2 książek fotograficznych: „Beautiful Monster. Skopje Brutalist Architecture” (2016), „Balkan Playground” (2016/2017). Wykłada fotografię w Polsce i w Szwajcarii.

Kurator: Natalia Żak

Koordynacja: Regina Pytlik

Opracowanie graficzne materiałów wystawowych: Monika Chrabąszcz-Tarkowska

Partner wystawy: Tengu Gallery

×
Dodano do koszyka:

Kontynuuj zakupy Przejdź do koszyka