Kłopotliwe dziedzictwo. Architektura i urbanistyka czasów narodowego socjalizmu w dzisiejszej Polsce

Kłopotliwe dziedzictwo. Architektura i urbanistyka czasów narodowego socjalizmu w dzisiejszej Polsce

We współczesnej Polsce istnieje wiele miejsc noszących urbanistyczne piętno III Rzeszy. Są to zarówno miasta należące do Niemiec przed rokiem 1939, takie jak: Wrocław, Gliwice czy Szczecin, jak i te, które znalazły się w granicach Rzeszy po wybuchu wojny, m.in.: Poznań, Łódź, Toruń, Oświęcim, Kraków i Warszawa. Niemieckie plany podboju i hitlerowska polityka ludobójstwa, zwłaszcza w Polsce bezpośrednio powiązana z urbanistycznymi wizjami okupantów, przesądziły o jednoznacznej kwalifikacji całego dorobku architektów Trzeciej Rzeszy jako „dziedzictwa nienawiści” (heritage of atrocity). Nie powinno to jednak oznaczać marginalizowania i ignorowania tego zjawiska w badaniach nad sztuką XX wieku w Polsce. W literaturze polskiej problem owego dziedzictwa architektonicznego był przez wiele lat  ze zrozumiałych względów pomijany, albo informowano o nim w sposób pobieżny. Pierwotne konotacje i sama tragiczna historia wydarzeń wysuwała na pierwszy plan inną problematykę. Czas i powolne wygasanie emocji, umożliwiają podjęcie gruntownych badań nad tematem architektury III Rzeszy.

Celem wspólnego projektu badawczego Międzynarodowego Centrum Kultury i Zentralinstitut für Kunstgeschichte jest dokonanie przeglądu obiektów architektury i urbanistyki, a także projektów nie zrealizowanych, jakie pozostawiła III Rzesza na dzisiejszym terytorium Polski na podstawie źródeł zarówno polskich jak i niemieckich. Drogą do celu będą sympozja ekspertów z Polski i Niemiec. Wezmą w nich udział badacze zajmujący się tym tematem, jak również osoby mające styczność z „dziedzictwem nienawiści” w swojej codziennej pracy – nauczyciele, przewodnicy, konserwatorzy. Dzięki temu zostanie poruszony, kluczowy dla projektu, aspekt współczesnej interpretacji tego trudnego zagadnienia. Jednocześnie zderzenie dwóch środowisk naukowych, polskiego i niemieckiego, umożliwi wymianę perspektyw badawczych.

Efektem projektu będą konferencja, publikacja i wystawa oraz dokument zawierający rekomendacje zarządcze i konserwatorskie.

W ramach projektu w dniach 4–7 maja 2015 odbyła się wizyta studyjna badaczy z zespołu MCK pod kierownictwem prof. Jacka Purchli w Bawarii. Ze strony niemieckiej, we wspólnym seminarium wzięli udział przedstawiciele monachijskiego Zentralinstitut für Kunstgeschichte z dyrektorem prof. Wolfem Tegethoffem na czele. Uczestnicy seminarium zwiedzili najważniejsze obiekty związane z architekturą narodowego socjalizmu w Bawarii, m.in. tereny zjazdowe NSDAP w Norymberdze oraz  Führerbau w Monachium. Odwiedzono centra dokumentacji nazizmu w Norymberdze, Obersalzbergu oraz nowo otwarte centrum dokumentacji nazizmu w Monachium, mieście uważanym za kolebkę i bastion narodowego socjalizmu w III Rzeszy. Refleksja nad narracją zastosowaną na ekspozycjach była kluczowym elementem seminarium. W ramach wizyty prof. Jacek Purchla wygłosił wykład pt. Kłopotliwe dziedzictwo. Perspektywa polska.

×
Dodano do koszyka:

Kontynuuj zakupy Przejdź do koszyka