Kościoły i klasztory rzymskokatolickie Grodna – nowy tom popularnej serii wydawniczej MCK

Staraniem MCK ukazał się czwarty tom czwartej części serii Materiałów do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej poświęcony kościołom i klasztorom rzymskokatolickim Grodna. Redaktorką naukową książki jest prof. dr hab. Maria Kałamajska-Saeed.

Tom przedstawia trzy nieistniejące obiekty sakralne Grodna: kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (tzw. fara Witoldowa) wraz z parafialnym szpitalem św. Ducha oraz zespół klasztorny Karmelitów Bosych z kościołem pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.

Obiekty te zajmowały eksponowane miejsca w układzie urbanistycznym miasta i mimo że żaden nie przetrwał do naszych czasów, to ich walory artystyczne i złożone dzieje stanowią ważny element kulturowej panoramy Grodna.

Opisowi i omówieniu architektury towarzyszy kompleksowe przedstawienie wystroju oraz stałego i ruchomego wyposażenia kościołów. Książka została zaopatrzona w spisy wykorzystanych materiałów archiwalnych, bibliografię, indeksy nazwisk i miejscowości oraz spis ilustracji.

„Przywrócenie wspomnianych zabytków świadomości potomnych stało się możliwe dzięki temu, że szczęśliwie dysponujemy wystarczająco bogatym zasobem przekazów ikonograficznych, a choć daleko mu do kompletności, to w dostatecznym stopniu wspiera wiedzę płynącą ze źródeł opisowych, pozwalając na pokuszenie się o (choćby tylko wirtualne) przedstawienie utraconych zabytków. Powyższa uwaga odnosi się nie tylko do architektury, ale też do wyposażenia, które mimo rozproszenia nie do końca uległo zatracie. Odnalezienie i prezentacja jego reliktów przynosi tym większą satysfakcję, że wśród kilkunastu ocalałych znajdują się obiekty o pierwszorzędnej jakości artystycznej. Ze świadomością, że jest to boleśnie znikomy odsetek dziedzictwa utraconego, dla przybliżenia pojęcia o jego bogactwie zaświadczonym przez dawne inwentarze, zdecydowano się na publikację większej niż zazwyczaj liczby aneksów źródłowych”.

Prof. dr hab. Maria Kałamajska-Saeed, Wstęp, s. 7.

Wielotomowa edycja Materiałów do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej stanowi pierwszą polską próbą inwentaryzacji zabytków, zarówno znajdujących się na kresach, jak i zabytków ruchomych, dziś rozproszonych – przeważnie na zachodnich terenach Polski.

Seria, bogato ilustrowana materiałami archiwalnymi i fotografiami wykonanymi współcześnie, prezentuje wyniki badań archiwalnych i terenowych prowadzonych przez zespoły pod kierunkiem prof. Jana K. Ostrowskiego, który jest także redaktorem naukowym cyklu, i prof. dr hab. Marii Kałamajskiej‑Saeed.

Publikacje oprócz informacji o stanie zabytków, ich wartościach artystycznych i wykonawcach, przydatności dla dzisiejszych administratorów świątyń przywróconych do kultu – mogą być cenną pamiątką dla osób pochodzących z kresów, gdyż przynoszą wiele danych dotyczących dawnych dziejów, właścicieli ziemskich i ludzi związanych z tymi rejonami.
  • Część I: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego
  • Część II: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa nowogródzkiego
  • Część III: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa wileńskiego
  • Część IV: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa trockiego
  • Część V: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa brzeskolitewskiego
Przejdź do księgarni internetowej MCK

W 25. numerze Rocznika Międzynarodowego Centrum Kultury wydanego w 2016 roku, profesor Jan K. Ostrowski podsumował ćwierćwiecze inwentaryzacji zabytków na Kresach. Uczony podkreślił wartość programu badawczego tworzonego przez trzy instytucje: Instytut Historii Sztuki, Międzynarodowe Centrum Kultury i Zamek Królewski na Wawelu.

Pisał: „Patrząc na losy jego uczestników, którzy na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia byli zaledwie u początków swego życia zawodowego, nie można jednak nie wysunąć hipotezy, że było to najważniejsze wspólnotowe doświadczenie pokolenia zaczynającego obecnie decydować, a właściwie już decydującego o charakterze polskiej historii sztuki”.

Dostęp do całego artykułu znajduje się tutaj.
×
Dodano do koszyka:

Kontynuuj zakupy Przejdź do koszyka