Pięknie się też Konstantynopol pali – wykład dr. Piotra Nykiela

2018-06-14, godz. 18:00
Zapraszamy na wykład dr. Piotra Nykiela poświęcony stambulskiej straży pożarnej. Spotkanie towarzyszy wystawie Stambuł. Dwa światy, jedno miasto. Wstęp wolny.

W XIX wieku stambulskie budynki wykonane były głównie z drewna, a wybuchające w mieście pożary były na porządku dziennym. Dlatego właśnie tak ważne było istnienie sprawnie działającej straży pożarnej, która do dziś jest cennym elementem dziedzictwa historycznego tej tureckiej metropolii.

Dziś we wszystkich krajach strażacy znajdują się w czołówce grup zawodowych darzonych szczególnym zaufaniem społecznym. Stambulscy pompierzy (tur. tulumbacılar), którzy od pierwszej połowy XVIII w. byli nierozerwalnie związani z historią miasta, często jednak stawiali honor lub interes swojego zastępu ponad prawem, a ich pojawienie się na miejscu pożaru bywało dla pogorzelców przysłowiowym „dopustem bożym”. Choć z założenia chronić mieli miasto przed pożarami, to w praktyce różnie im to wychodziło, a w pamięci mieszkańców dawnej stolicy Imperium Osmańskiego zapisali się przede wszystkim jako barwny element kulturowy.

Stanowili dosyć hermetyczne środowisko posiadające własny kodeks etyczny i wyróżniające się niezrozumiałym dla innych żargonem, specyficznym ubiorem, a często też dość ekstrawaganckim zachowaniem. Byli pionierami kąpania się w morzu, posiadali własne i jak na owe czasy ekskluzywne kawiarnie, z których jedna mieściła się nawet w budynku zbudowanym po pożarze z 1870 r. w miejscu domu zamieszkiwanego przez Adama Mickiewicza. Pod koniec XIX w. rywalizacja pomiędzy zastępami pompierów z różnych dzielnic przybrała charakter sportowy, a niektóre jej aspekty przeniesione zostały do pojawiających się od początku XX w. drużyn piłkarskich.

Dr Piotr Nykiel – adiunkt w Katedrze Turkologii Instytutu Orientalistyki UJ; stypendysta rządu tureckiego w latach 1997/98. W latach 2000–2004 pełnił służbę dyplomatyczną w Ambasadzie RP w Ankarze. W latach 2005–2017 był ekspertem Państwowej Komisji Egzaminacyjnej Ministerstwa Sprawiedliwości dla Tłumaczy Przysięgłych z jęz. tureckiego. Jest stałym współpracownikiem kwartalnika „Okręty Wojenne” i stałym recenzentem wydawanego przez Uniwersytet Stambulski czasopisma „Recent Period Turkish Studies”. W 2013 w gościł z wykładami na uniwersytetach METU i Hacettepe w Ankarze. Jest członkiem brytyjskich Gallipoli Association oraz Gallipoli & Dardanelles International, amerykańskiego Society for Military History, Komisji Historii Wojen i Wojskowości Polskiej Akademii Umiejętności oraz członkiem-ekspertem Stowarzyszenia Wyprawy Wrakowe. Wyróżniony został Nagrodą Stowarzyszenia Przedsiębiorców Polska-Turcja za wkład w stosunki polsko-tureckie (2006) oraz indywidualnymi i zespołowymi Nagrodami Rektora UJ za szczególne osiągnięcia w pracy naukowej i organizacyjnej. Ma na swym koncie publikację jednej monografii, redakcję i współautorstwo dwóch monografii, przekład i opracowanie naukowe książki, współautorstwo słownika polsko-tureckiego-turecko-polskiego oraz autorstwo kilkudziesięciu artykułów w czasopismach i rozdziałów w monografiach zbiorowych. Jest autorem dwóch wystaw dokumentalnych. W 2011 r. był kierownikiem naukowym I Polskiej Ekspedycji Nurkowej do Dardaneli. Jego zainteresowania badawcze oscylują wokół historii schyłkowego okresu Imperium Osmańskiego, ze szczególnym uwzględnieniem wojen bałkańskich (1912–1913) oraz pierwszej wojny światowej.


×
Dodano do koszyka:

Kontynuuj zakupy Przejdź do koszyka